कॅलेंडरवरील प्रत्येक दिवस वेगवेगळ्या कारणांसाठी महत्त्वाचा असतो. या दिनविशेषच्या लेखामधून आम्ही तुम्हाला अशाच महत्त्वाच्या घटनांची माहिती देत आहोत. इतिहासाच्या पानांवर कोरल्या गेलेल्या काही महत्वाच्या घटना तसेच महत्वाच्या व्यक्तींचे जन्म आणि मृत्यूबद्दल या 25 March Dinvishesh लेखामधून सविस्तर माहिती देणार आहोत.
दिनदर्शिकेनुसार २५ मार्च हा वर्षाचा ८४ वा दिवस आहे. लीप वर्षात तो ८५ वा दिवस असतो. वर्ष संपण्यास २८१ दिवस शिल्लक असतात.
चला तर मग इतिहासात २५ मार्च रोजी काय घडले ते जाणून घेऊया.
२५ मार्च – महत्वाचे दिन
२५ मार्च हा दिवस गुलाम व्यापारातील बळींचा आंतरराष्ट्रीय स्मरण दिन (International Day of Remembrance of the Victims of Slavery and the Transatlantic Slave Trade) म्हणून पाळला जातो.
संयुक्त राष्ट्रांनी हा दिवस २००७ मध्ये घोषित केला. अटलांटिक गुलाम व्यापारात बळी पडलेल्या लाखो आफ्रिकन लोकांचे स्मरण आणि सन्मान करणे हा या दिवसाचा उद्देश आहे.
२५ मार्च हा दिवस न जन्मलेल्या बालकाचा आंतरराष्ट्रीय दिन (International Day of the Unborn Child) म्हणून ओळखला जातो.
जन्माआधीच्या बालकाचे जीवन आणि हक्क यांचे महत्त्व अधोरेखित करण्यासाठी हा दिवस पाळला जातो. जगभरातील अनेक देशांमध्ये हा दिवस साजरा केला जातो.
२५ मार्च – महत्वाच्या ऐतिहासिक घटना
१६५५ – २५ मार्च १६५५ रोजी खगोलशास्त्रज्ञ क्रिस्टियन हायगेन्स यांनी शनीचा सर्वात मोठा उपग्रह टायटनचा शोध लावला.
दुर्बिणीद्वारे केलेल्या निरीक्षणातून हा शोध लागला. आजही टायटन हा सौरमालेतील सर्वात मोठ्या उपग्रहांपैकी एक मानला जातो.
१८०७ – २५ मार्च १८०७ रोजी ब्रिटिश साम्राज्यात गुलाम व्यापार बंद करणारा कायदा लागू झाला.
या कायद्याने ब्रिटिश साम्राज्यात गुलामांची खरेदी-विक्री कायदेशीररीत्या बंद करण्यात आली. मानवी हक्कांच्या इतिहासातील हा एक महत्त्वाचा टप्पा मानला जातो.
१८८५ – २५ मार्च १८८५ रोजी पुणे येथे फर्ग्युसन महाविद्यालय सुरू झाले.
डेक्कन एज्युकेशन सोसायटीने स्थापन केलेले हे महाविद्यालय भारतातील शिक्षण क्षेत्रातील एक मैलाचा दगड ठरले. लोकमान्य बाळ गंगाधर टिळक यांच्यासह अनेक थोर नेत्यांनी या महाविद्यालयाशी जोडलेले होते.
१८९८ – २५ मार्च १८९८ रोजी शिवरामपंत परांजपे यांचे ‘काळ’ हे साप्ताहिक सुरू झाले.
भारतीय स्वातंत्र्य चळवळीस बळ देणारे हे साप्ताहिक अत्यंत प्रभावशाली ठरले. ब्रिटिश राजवटीविरोधात आवाज उठवण्यात या वृत्तपत्राने महत्त्वाची भूमिका बजावली.
१९२९ – २५ मार्च १९२९ रोजी लाहोर काँग्रेसचे ऐतिहासिक अधिवेशन सुरू झाले.
या अधिवेशनात पंडित जवाहरलाल नेहरू यांच्या अध्यक्षतेखाली पूर्ण स्वराज्याचा ठराव मंजूर करण्यात आला. भारतीय स्वातंत्र्य चळवळीच्या इतिहासात हे अधिवेशन एक निर्णायक वळण ठरले.
१९९७ – २५ मार्च १९९७ रोजी जगदीश शरण वर्मा यांनी भारताचे २७ वे सरन्यायाधीश म्हणून पदभार स्वीकारला.
त्यांच्या कारकिर्दीत भारतीय न्यायव्यवस्थेत अनेक महत्त्वपूर्ण निर्णय घेण्यात आले. विशाखा मार्गदर्शक तत्त्वे हे त्यांच्या कारकिर्दीतील एक महत्त्वाचे योगदान आहे.
२००० – २५ मार्च २००० रोजी १७ वर्षीय जलतरणपटू रुपाली रेपाळे हिने दक्षिण आफ्रिकेतील रॉबेन आयलंड खाडी पोहून पार केली.
ही खाडी पोहणारी ती वयाने सर्वात लहान जलतरणपटू ठरली. महाराष्ट्राच्या या धाडसी मुलीने संपूर्ण देशाला अभिमानास्पद कामगिरी करून दाखवली.
२०१३ – २५ मार्च २०१३ रोजी मणिपूर उच्च न्यायालयाची स्थापना झाली.
या निर्णयाने मणिपूर राज्याला स्वतंत्र उच्च न्यायालय मिळाले. याच दिवशी मेघालय उच्च न्यायालयाचीही स्थापना करण्यात आली.
२५ मार्च – जन्म | जयंती / वाढदिवस
| साल | व्यक्ती | ओळख | मृत्यू |
|---|---|---|---|
| १७६७ | जोआकिम म्युरात | फ्रान्सचे मार्शल, नेपल्सचे राजे, नेपोलियनचे मेहुणे | १३ ऑक्टोबर १८१५ |
| १८६७ | गस्टन बोरग्लम | अमेरिकन शिल्पकार, माऊंट रशमोअरचे शिल्पकार | ६ मार्च १९४१ |
| १९३२ | व. पु. काळे | वसंत पुरुषोत्तम काळे – प्रसिद्ध मराठी लेखक व कथाकथनकार | २६ जून २००१ |
| १९३३ | वसंत गोवारीकर | भारतीय हवामान शास्त्रज्ञ, पद्मभूषण व पद्मश्री पुरस्कार विजेते | २ जानेवारी २०१५ |
| १९३७ | टॉम मोनाघन | अमेरिकन उद्योगपती, डॉमिनोज पिझ्झाचे संस्थापक | – |
| १९४७ | सर एल्टन जॉन | जगप्रसिद्ध इंग्लिश संगीतकार व गायक, ग्रॅमी पुरस्कार विजेते | – |
| १९५६ | मुकुल शिवपुत्र | ग्वाल्हेर घराण्याचे प्रसिद्ध शास्त्रीय गायक, पंडित कुमार गंधर्व यांचे पुत्र | – |
| १९६५ | सारा जेसिका पार्कर | अमेरिकन अभिनेत्री, Sex and the City साठी प्रसिद्ध | – |
| १९७१ | रणधीर कपूर | बॉलिवूड अभिनेते | – |
| १९७६ | सचिन खेडेकर | मराठी व हिंदी चित्रपट अभिनेते | – |
व. पु. काळे – विशेष उल्लेख
व. पु. काळे यांचा जन्म २५ मार्च १९३२ रोजी झाला आणि ते मराठी साहित्यातील एक अजरामर व्यक्तिमत्त्व आहेत.
त्यांच्या कथाकथनाने लाखो मराठी रसिकांच्या मनावर अमिट छाप सोडली. ‘पार्टनर’, ‘वळण’, ‘झेप’ यांसारख्या त्यांच्या कथासंग्रहांनी मराठी साहित्याला एक नवी उंची दिली. २६ जून २००१ रोजी त्यांचे निधन झाले.
२५ मार्च – मृत्यू | पुण्यतिथी
| साल | व्यक्ती | ओळख | जन्म |
|---|---|---|---|
| १९३१ | गणेश शंकर विद्यार्थी | भारतीय पत्रकार, राजकारणी व स्वातंत्र्य चळवळ कार्यकर्ते | २६ ऑक्टोबर १८९० |
| १९४० | रजनीकांत बर्दोलोई | आसामी साहित्यातील ‘उपन्यास सम्राट’, प्रसिद्ध कादंबरीकार | ११ डिसेंबर १८६७ |
| १९७५ | राजा फैसल | सौदी अरेबियाचे राजे, अरब जगतातील प्रभावशाली नेते | १४ एप्रिल १९०६ |
| १९९१ | वामनराव सडोलीकर | जयपूर-अत्रौली घराण्याचे प्रसिद्ध शास्त्रीय गायक | १६ सप्टेंबर १९०७ |
| १९९३ | मधुकर केचे | प्रसिद्ध मराठी साहित्यिक | १७ जानेवारी १९३२ |
| २०१४ | नंदा | प्रसिद्ध भारतीय चित्रपट अभिनेत्री, ‘जब जब फूल खिले’ साठी विशेष ओळख | ८ जानेवारी १९३९ |
| २०१५ | इंद्र बानिया | भारतीय अभिनेते, दिग्दर्शक व नाटककार | २४ डिसेंबर १९४२ |
| २०१५ | वसंत गोवारीकर | भारतीय हवामान शास्त्रज्ञ, पद्मभूषण पुरस्कार विजेते | २५ मार्च १९३३ |
| २०१६ | रॉब फोर्ड | कॅनडाचे राजकारणी, टोरोंटोचे माजी महापौर | २८ मे १९६९ |
| २०२१ | सुरिंदर कपूर | बॉलिवूड अभिनेते बोनी कपूर व अनिल कपूर यांचे पिता | २४ सप्टेंबर १९२८ |
गणेश शंकर विद्यार्थी – विशेष उल्लेख
गणेश शंकर विद्यार्थी यांचे निधन २५ मार्च १९३१ रोजी कानपूर येथे हिंदू-मुस्लिम दंगलीत झाले आणि भारताने एक निःस्वार्थ पत्रकार व देशभक्त गमावला.
त्यांनी ‘प्रताप’ या वृत्तपत्राद्वारे स्वातंत्र्य चळवळीला बळ दिले. दंगलग्रस्तांना वाचवण्याचा प्रयत्न करताना त्यांनी प्राण गमावले, हे त्यांच्या माणुसकीचे सर्वोच्च प्रतीक आहे.
सारांश – २५ मार्च दिनविशेष
२५ मार्च हा दिवस इतिहासाच्या दृष्टीने अत्यंत वैशिष्ट्यपूर्ण आहे. टायटनच्या शोधापासून ते ब्रिटिश साम्राज्यातील गुलाम व्यापार बंदीपर्यंत, फर्ग्युसन महाविद्यालयाच्या स्थापनेपासून ते लाहोर काँग्रेस अधिवेशनापर्यंत — या दिवशी जगाला दिशा देणाऱ्या अनेक घटना घडल्या आहेत. व. पु. काळे यांची जयंती हा दिवस मराठी साहित्यप्रेमींसाठी विशेष बनवते, तर गणेश शंकर विद्यार्थी आणि वामनराव सडोलीकर यांची पुण्यतिथी पत्रकारिता आणि संगीत क्षेत्रातील महान व्यक्तींचे स्मरण करून देते.
२५ मार्च दिनविशेष (25 March Dinvishesh) – हा लेख तुम्हाला कसा वाटला ते नक्की कळवा! तुमच्या काही सूचना असतील तर खाली कमेंट करा.
