कॅलेंडरवरील प्रत्येक दिवस वेगवेगळ्या कारणांसाठी महत्त्वाचा असतो. या दिनविशेषच्या लेखामधून आम्ही तुम्हाला अशाच महत्त्वाच्या घटनांची माहिती देत आहोत. इतिहासाच्या पानांवर कोरल्या गेलेल्या काही महत्वाच्या घटना तसेच महत्वाच्या व्यक्तींचे जन्म आणि मृत्यूबद्दल या 28 March Dinvishesh लेखामधून सविस्तर माहिती देणार आहोत.
दिनदर्शिकेनुसार २८ मार्च हा वर्षाचा ८७ वा दिवस आहे. लीप वर्षात तो ८८ वा दिवस असतो. वर्ष संपण्यास २७८ दिवस शिल्लक असतात.
चला तर मग इतिहासात २८ मार्च रोजी काय घडले ते जाणून घेऊया.
२८ मार्च – महत्वाचे दिन
२८ मार्च – राष्ट्रीय तण आभार दिन (National Weed Appreciation Day)
शेतात व बागेत उगवणाऱ्या तणांमध्ये अनेक औषधी व पर्यावरणपूरक गुण असतात. या दिवशी तणांच्या सकारात्मक बाजूंची जाणीव करून घेणे आणि निसर्गातील प्रत्येक घटकाचे महत्त्व समजून घेणे हा उद्देश आहे.
२८ मार्च – मांजर सन्मान दिन (Respect Your Cat Day)
प्राचीन इजिप्तमध्ये मांजरींना देवीसमान स्थान दिले जात असे. या दिवशी आपल्या पाळीव मांजरीवर विशेष प्रेम व आदर व्यक्त करण्याचे स्मरण केले जाते.
२८ मार्च – महत्वाच्या ऐतिहासिक घटना
१७३६ – २८ मार्च १७३६ रोजी थोरले बाजीराव पेशवे यांनी दिल्लीवर हल्ला करून मुघलांचा पराभव केला.
मराठा साम्राज्याच्या विस्ताराचा हा एक महत्त्वाचा टप्पा होता. बाजीरावांनी उत्तर भारतात मराठा सत्तेची धाक निर्माण केली आणि मुघल साम्राज्याला मोठा धक्का दिला.
१८०२ – २८ मार्च १८०२ रोजी खगोलशास्त्रज्ञ हेन्रिक ओल्बर्स यांनी पॅलास या लघुग्रहाचा शोध लावला.
सूर्यमालेतील सर्वात मोठ्या लघुग्रहांपैकी एक असलेल्या पॅलासचा हा शोध खगोलशास्त्राच्या इतिहासातील एक महत्त्वपूर्ण क्षण ठरला. या शोधाने लघुग्रह पट्ट्याच्या अभ्यासाला नवी चालना मिळाली.
१८१९ – २८ मार्च १८१९ रोजी अमेरिकेच्या फ्लोरिडामध्ये पहिले सार्वजनिक वाचनालय स्थापन झाले.
ज्ञानाचा प्रसार व्हावा या उद्देशाने सुरू झालेली ही वाचनालय चळवळ पुढे अमेरिकेत मोठ्या प्रमाणात विस्तारली. आज अमेरिकेत हजारो सार्वजनिक वाचनालये कार्यरत आहेत.
१८५४ – २८ मार्च १८५४ रोजी फ्रान्सने रशियाविरुद्ध क्रिमियन युद्ध पुकारले.
एक दिवसापूर्वी इंग्लंडने आणि आता फ्रान्सने रशियाविरुद्ध युद्ध जाहीर केले. ऑट्टोमन साम्राज्याच्या रक्षणासाठी सुरू झालेल्या या युद्धात आधुनिक लष्करी रणनीती व वैद्यकीय सेवेत मोठे बदल घडले.
१८८२ – २८ मार्च १८८२ रोजी अमेरिकेत नाइट्स ऑफ कोलंबस या कॅथोलिक संस्थेची स्थापना झाली.
फादर मायकेल मॅक्गिवनी यांनी या संस्थेची स्थापना केली. आज ही संस्था जगातील सर्वात मोठ्या कॅथोलिक स्वयंसेवी संस्थांपैकी एक आहे.
१९१० – २८ मार्च १९१० रोजी हेन्री फाब्रे यांनी जगातील पहिले सागरी विमान (Seaplane) उडवले.
फ्रान्समध्ये मेडिटेरेनियन समुद्रावरून उड्डाण केलेल्या या फाब्रे हायड्राव्हियन विमानाने विमानवाहतुकीच्या इतिहासात एक नवा अध्याय लिहिला. समुद्रावरून उड्डाण करणारे हे जगातील पहिले विमान होते.
१९३० – २८ मार्च १९३० रोजी तुर्कस्तानने कॉन्स्टँटिनोपल व अंगोरा या शहरांची नावे बदलून अनुक्रमे इस्तंबुल व अंकारा अशी ठेवली.
मुस्तफा केमाल अतातुर्क यांच्या नेतृत्वाखाली तुर्कस्तानच्या आधुनिकीकरणाचा हा एक भाग होता. इस्तंबुल आणि अंकारा ही नावे आज जगभरात प्रसिद्ध आहेत.
१९४२ – २८ मार्च १९४२ रोजी रासबिहारी बोस यांनी टोकियो येथे इंडियन इंडिपेन्डन्स लीगची स्थापना केली.
भारताच्या स्वातंत्र्यासाठी जपानच्या सहाय्याने लढा द्यावा या उद्देशाने या संघटनेची स्थापना झाली. पुढे नेताजी सुभाषचंद्र बोस यांनी आझाद हिंद सेनेचे नेतृत्व हाती घेतले.
१९७९ – २८ मार्च १९७९ रोजी अमेरिकेतील थ्री माईल आयलंड अणुभट्टीतून किरणोत्सारी पदार्थांची गळती झाली.
पेनसिल्व्हेनियामधील या अपघाताने अमेरिकेत अणुऊर्जेविषयीच्या सुरक्षिततेबाबत मोठे प्रश्न उपस्थित झाले. हा अमेरिकेच्या इतिहासातील सर्वात गंभीर अणुऊर्जा अपघात मानला जातो.
१९८८ – २८ मार्च १९८८ रोजी ६१ व्या घटनादुरुस्तीद्वारे भारतात मतदानाचे किमान वय २१ वरून १८ वर्षे करण्यात आले.
या महत्त्वपूर्ण घटनादुरुस्तीने देशातील लाखो तरुणांना मतदानाचा हक्क मिळाला. भारतीय लोकशाहीच्या इतिहासातील हा एक ऐतिहासिक निर्णय मानला जातो.
१९९२ – २८ मार्च १९९२ रोजी उद्योगपती जे. आर. डी. टाटा यांना भारतरत्न पुरस्काराने सन्मानित करण्यात आले.
राष्ट्रपती आर. वेंकटरमण यांच्या हस्ते हा सर्वोच्च नागरी सन्मान प्रदान करण्यात आला. भारतीय उद्योग, विमान वाहतूक आणि समाजकारण क्षेत्रातील त्यांचे योगदान अतुलनीय आहे.
१९९८ – २८ मार्च १९९८ रोजी C-DAC ने विकसित केलेला परम-१०,००० हा महासंगणक देशाला अर्पण करण्यात आला.
पुण्यातील सेंटर फॉर डेव्हलपमेंट ऑफ ॲडव्हान्स्ड कॉम्प्युटिंग (C-DAC) ने तयार केलेल्या या महासंगणकाने भारताला संगणक तंत्रज्ञान क्षेत्रात जागतिक पातळीवर मानाचे स्थान मिळवून दिले.
२००५ – २८ मार्च २००५ रोजी सुमात्रा बेटावर ८.७ रिश्टर तीव्रतेचा महाभयंकर भूकंप झाला.
२००४ च्या त्सुनामीनंतर अवघ्या तीन महिन्यांत झालेल्या या भूकंपात हजारो जण मृत्युमुखी पडले. या भूकंपामुळे इंडोनेशिया आणि आसपासच्या प्रदेशात प्रचंड विनाश झाला.
२००८ – २८ मार्च २००८ रोजी वीरेंद्र सेहवागने दक्षिण आफ्रिकेविरुद्ध कसोटी सामन्यात ३०९ धावांची नाबाद खेळी केली.
सर डॉन ब्रॅडमन व ब्रायन लारा यांच्यानंतर कसोटी क्रिकेटमध्ये दोन त्रिशतके ठोकणारा तो तिसरा फलंदाज ठरला. यापूर्वी त्याने २००४ मध्ये पाकिस्तानविरुद्धही ३०९ धावा केल्या होत्या.
२८ मार्च – जन्म | जयंती / वाढदिवस
| साल | व्यक्ती | ओळख | मृत्यू |
|---|---|---|---|
| १७१७ | हेलव्हेशियस | फ्रेंच तत्त्वज्ञ व लेखक | २६ डिसेंबर १७७१ |
| १८६८ | मॅक्झिम गॉर्की | रशियन लेखक, ‘द मदर’ या कादंबरीसाठी विशेष प्रसिद्ध | १८ जून १९३६ |
| १९२५ | राजा गोसावी | प्रसिद्ध मराठी व हिंदी चित्रपट अभिनेते | २८ फेब्रुवारी १९९८ |
| १९२६ | पॉली उम्रीगर | भारतीय क्रिकेटपटू, भारताचे माजी कर्णधार व व्यवस्थापक | ७ नोव्हेंबर २००६ |
| १९२७ | विना मझुमदार | भारतीय शैक्षणिक व सामाजिक कार्यकर्त्या, महिला अभ्यास क्षेत्रातील अग्रणी | ३० मे २०१३ |
| १९५६ | स्वाती पिरामल | भारतीय वैज्ञानिक व उद्योगपती, पिरामल एंटरप्रायजेसच्या उपाध्यक्षा | – |
| १९६८ | नासिर हुसैन | इंग्लंडचे माजी क्रिकेट कर्णधार व समालोचक (१९९९ ते २००३) | – |
| १९७५ | अक्षय खन्ना | प्रसिद्ध बॉलिवूड अभिनेते, ‘दिल चाहता है’ व ‘गांधी माय फादर’ साठी विशेष ओळख | – |
| १९८६ | लेडी गागा (स्टेफनी जर्मनोटा) | जगप्रसिद्ध अमेरिकन गायिका, गीतकार व अभिनेत्री, ग्रॅमी पुरस्कार विजेत्या | – |
| १९९२ | लेडी गागा | – | – |
मॅक्झिम गॉर्की – विशेष उल्लेख
मॅक्झिम गॉर्की यांचा जन्म २८ मार्च १८६८ रोजी रशियातील निझ्नी नोव्हगोरोड येथे झाला आणि ते रशियन साहित्याचे एक महान आधारस्तंभ बनले.
‘द मदर’ ही त्यांची कादंबरी जगभरात प्रसिद्ध आहे. त्यांनी कामगार वर्गाच्या जीवनाचे अत्यंत प्रभावी चित्रण आपल्या लेखनातून केले. १८ जून १९३६ रोजी त्यांचे निधन झाले.
२८ मार्च – मृत्यू | पुण्यतिथी
| साल | व्यक्ती | ओळख | जन्म |
|---|---|---|---|
| १५८४ | इव्हान द टेरिबल | रशियाचा पहिला झार, कठोर व क्रूर राज्यकर्ता म्हणून ओळखला जातो | २५ ऑगस्ट १५३० |
| १९१६ | स्वदेशाभिमानी रामकृष्ण पिल्लई | केरळचे राष्ट्रवादी पत्रकार, लेखक व संपादक, ब्रिटिशांनी निर्वासित केलेले पहिले संपादक | २५ मे १८७८ |
| १९४१ | व्हर्जिनिया वूल्फ | प्रसिद्ध ब्रिटिश लेखिका, ‘Mrs. Dalloway’ व ‘To the Lighthouse’ साठी विशेष ओळख | २५ जानेवारी १८८२ |
| १९४१ | कावसजी जमशेदजी पेटीगारा | भारतातील गुन्हे अन्वेषण शाखेचे (CID) पहिले भारतीय आयुक्त | २४ नोव्हेंबर १८७७ |
| १९४२ | रामप्रसाद चंदा | भारतीय पुरातत्त्वज्ञ व इतिहासकार | १५ ऑगस्ट १८७३ |
| १९४३ | एस. सत्यमूर्ती | भारतीय वकील, राजकारणी व स्वातंत्र्यसैनिक, काँग्रेसचे नेते | १९ ऑगस्ट १८८७ |
| १९६९ | ड्वाईट डेव्हिड आयसेनहॉवर | अमेरिकेचे ३४ वे राष्ट्राध्यक्ष (१९५३–१९६१), दुसऱ्या महायुद्धातील मित्र राष्ट्रांचे सर्वोच्च सेनापती | १४ ऑक्टोबर १८९० |
| १९९२ | आचार्य सम्राट आनंदऋषीजी | स्थानकवासी जैनांचे सर्वश्रेष्ठ धर्मगुरू | २७ जुलै १९०० |
| २००० | राम देशमुख (शांताराम द्वारकानाथ देशमुख) | नामवंत मराठी अर्थतज्ञ व लेखक | – |
| २००६ | चौधरी बंसीलाल | हरियाणाचे माजी मुख्यमंत्री व केंद्रीय संरक्षणमंत्री | २६ ऑगस्ट १९२७ |
ड्वाईट डेव्हिड आयसेनहॉवर – विशेष उल्लेख
ड्वाईट डेव्हिड आयसेनहॉवर यांचे निधन २८ मार्च १९६९ रोजी वॉशिंग्टन येथे झाले आणि अमेरिकेने एक महान लष्करी नेता व राष्ट्राध्यक्ष गमावला.
त्यांचा जन्म १४ ऑक्टोबर १८९० रोजी झाला. दुसऱ्या महायुद्धात मित्र राष्ट्रांच्या सर्वोच्च सेनापती पदावरून त्यांनी नॉर्मंडी लँडिंगचे नेतृत्व केले. १९५३ ते १९६१ या काळात ते अमेरिकेचे ३४ वे राष्ट्राध्यक्ष होते.
व्हर्जिनिया वूल्फ – विशेष उल्लेख
व्हर्जिनिया वूल्फ यांचे निधन २८ मार्च १९४१ रोजी इंग्लंडमधील ससेक्स येथे झाले आणि इंग्रजी साहित्यविश्वाने एक असामान्य लेखिका गमावली.
त्यांचा जन्म २५ जानेवारी १८८२ रोजी लंडनमध्ये झाला. ‘Mrs. Dalloway’ आणि ‘To the Lighthouse’ या कादंबऱ्यांनी त्यांना जागतिक साहित्यात अजरामर स्थान मिळवून दिले. मानसिक आजाराशी झुंजत असताना त्यांनी स्वतःचे जीवन संपवले.
सारांश – २८ मार्च दिनविशेष
२८ मार्च हा दिवस इतिहासाच्या दृष्टीने अत्यंत घटनापूर्ण आहे. बाजीराव पेशव्यांनी दिल्लीवर विजय मिळवला, जगातील पहिले सागरी विमान उडाले, भारताला परम महासंगणक मिळाला, मतदानाचे वय १८ वर्षे झाले आणि वीरेंद्र सेहवागने क्रिकेटच्या इतिहासात अद्वितीय विक्रम केला. जे. आर. डी. टाटा यांना भारतरत्न मिळणे हे भारतीय उद्योगक्षेत्रासाठी अभिमानाचा क्षण होता. मॅक्झिम गॉर्की यांची जयंती, तर व्हर्जिनिया वूल्फ व ड्वाईट आयसेनहॉवर यांची पुण्यतिथी हा दिवस साहित्य आणि राजकारण क्षेत्रातही विशेष बनवते.
२८ मार्च दिनविशेष (28 March Dinvishesh) – हा लेख तुम्हाला कसा वाटला ते नक्की कळवा! तुमच्या काही सूचना असतील तर खाली कमेंट करा.
