कॅलेंडरवरील प्रत्येक दिवस वेगवेगळ्या कारणांसाठी महत्त्वाचा असतो. या दिनविशेषच्या लेखामधून आम्ही तुम्हाला अशाच महत्त्वाच्या घटनांची माहिती देत आहोत. इतिहासाच्या पानांवर कोरल्या गेलेल्या काही महत्वाच्या घटना तसेच महत्वाच्या व्यक्तींचे जन्म आणि मृत्यूबद्दल या 3 April Dinvishesh लेखामधून सविस्तर माहिती देणार आहोत.
दिनदर्शिकेनुसार ३ एप्रिल हा वर्षाचा ९३ वा दिवस आहे. लीप वर्षात तो ९४ वा दिवस असतो. वर्ष संपण्यास २७२ दिवस शिल्लक असतात.
३ एप्रिल – महत्वाचे दिन
३ एप्रिल हा दिवस जागतिक जलचर प्राणी दिन (World Aquatic Animal Day) म्हणून साजरा केला जातो.
समुद्री व गोड्या पाण्यातील प्राण्यांच्या संरक्षणासाठी जनजागृती करणे हा उद्देश आहे. जलप्रदूषण व हवामान बदलामुळे या प्राण्यांच्या अस्तित्वाला धोका निर्माण झाला आहे.
३ एप्रिल – महत्वाच्या ऐतिहासिक घटना
१६८० – ३ एप्रिल १६८० रोजी छत्रपती शिवाजी महाराजांचे निधन झाले.
रायगड किल्ल्यावर महाराजांनी अखेरचा श्वास घेतला. हिंदवी स्वराज्याची स्थापना करणाऱ्या या महान राजाच्या निधनाने संपूर्ण महाराष्ट्र शोकसागरात बुडाला. महाराजांचे विचार व कार्य आजही कोट्यवधी लोकांना प्रेरणा देते.
१७६० – ३ एप्रिल १७६० रोजी मराठ्यांनी दिल्ली ताब्यात घेतली.
पेशवाईच्या काळात मराठ्यांनी दिल्लीवर आपले वर्चस्व प्रस्थापित केले. या विजयाने मराठा साम्राज्याचा विस्तार उत्तर भारतात झाल्याचे अधोरेखित झाले.
१८६० – ३ एप्रिल १८६० रोजी अमेरिकेत पोनी एक्सप्रेस टपाल सेवा सुरू झाली.
घोड्यावर स्वार होऊन अमेरिकेच्या पूर्व किनाऱ्यापासून पश्चिम किनाऱ्यापर्यंत टपाल पोहोचवणारी ही सेवा त्या काळी क्रांतिकारी होती. मात्र तार (Telegraph) सेवा आल्यावर ती बंद झाली.
१९०२ – ३ एप्रिल १९०२ रोजी लॉस एंजेलिसमध्ये पहिले अधिकृत चित्रपटगृह (Electric Theatre) उघडले.
थॉमस तालीस यांनी स्थापन केलेल्या या चित्रपटगृहात प्रवेश शुल्क दहा सेंट होते. याने चित्रपट हे व्यावसायिक मनोरंजनाचे माध्यम बनले.
१९४८ – ३ एप्रिल १९४८ रोजी ओरिसा उच्च न्यायालयाची स्थापना झाली.
स्वतंत्र भारतातील न्यायव्यवस्था बळकट करण्याच्या प्रक्रियेतील हा एक महत्त्वाचा टप्पा होता.
१९७३ – ३ एप्रिल १९७३ रोजी मोटोरोला कंपनीचे अभियंते मार्टिन कूपर यांनी जगातील पहिला मोबाईल फोन कॉल केला.
न्यूयॉर्कच्या रस्त्यावर उभे राहून त्यांनी हा ऐतिहासिक कॉल AT&T च्या प्रतिस्पर्ध्याला केला. या शोधाने संपूर्ण जगाच्या संवाद व्यवस्थेत क्रांती घडवली.
१९७५ – ३ एप्रिल १९७५ रोजी बॉबी फिशरने अनातोली कार्पोव्हविरुद्ध खेळण्यास नकार दिल्यानंतर कार्पोव्ह जागतिक बुद्धिबळ चॅम्पियन घोषित झाला.
अमेरिकन बुद्धिबळपटू बॉबी फिशरने सामना खेळण्याच्या अटींवरून वाद घालत माघार घेतली. त्यामुळे सोव्हिएत खेळाडू अनातोली कार्पोव्हला बिना लढाई जागतिक विजेतेपद मिळाले.
१९८४ – ३ एप्रिल १९८४ रोजी भारताचे पहिले अंतराळवीर राकेश शर्मा यांनी सोयुझ टी-११ अंतराळयानातून उड्डाण केले.
सोव्हिएत संघाच्या सहाय्याने झालेल्या या उड्डाणात राकेश शर्मा ७ दिवस २१ तास ४० मिनिटे अंतराळात होते. इंदिरा गांधींनी भारत कसा दिसतो हे विचारले असता “सारे जहाँ से अच्छा” हे उत्तर अजरामर झाले.
२०१० – ३ एप्रिल २०१० रोजी ऍपल कंपनीने आयपॅड टॅबलेटची पहिली आवृत्ती प्रसिद्ध केली.
स्टीव्ह जॉब्स यांनी सादर केलेल्या या टॅबलेट संगणकाने तंत्रज्ञान क्षेत्रात एक नवा युग सुरू केला. आज आयपॅड जगातील सर्वाधिक लोकप्रिय टॅबलेट उपकरणांपैकी एक आहे.
२०१३ – ३ एप्रिल २०१३ रोजी उत्तर कोरियाने दक्षिण कोरियाविरुद्ध युद्धाची धमकी दिली.
कोरियन द्वीपकल्पावरील तणाव अत्यंत उच्च पातळीवर पोहोचला होता. अमेरिकेने प्रतिसाद म्हणून बी-52 बॉम्बर विमाने दक्षिण कोरियाजवळ तैनात केली.
२०१६ – ३ एप्रिल २०१६ रोजी पनामा पेपर्सची माहिती जगासमोर आली.
२.१४ लाख कंपन्यांची गोपनीय माहिती उघड झाल्याने जगभरातील अनेक राजकारणी व उद्योगपतींच्या करचुकवेगिरीचे धागे उघड झाले. हे आजपर्यंतचे सर्वात मोठे डेटा गळती प्रकरण आहे.
३ एप्रिल – जन्म | जयंती / वाढदिवस
| साल | व्यक्ती | ओळख | मृत्यू |
|---|---|---|---|
| १७८१ | स्वामीनारायण | हिंदू धर्माच्या स्वामीनारायण संप्रदायाचे संस्थापक | १ जून १८३० |
| १८९८ | हेन्री लुस | अमेरिकन प्रकाशक, Time मासिकाचे सहसंस्थापक | २८ फेब्रुवारी १९६७ |
| १९०३ | कमलादेवी चट्टोपाध्याय | स्वातंत्र्यसैनिका, समाजसेविका, रॅमन मॅगसेसे पुरस्कार विजेत्या | २९ ऑक्टोबर १९८८ |
| १९०४ | रामनाथ गोएंका | Indian Express वृत्तपत्रसमूहाचे संस्थापक, प्रसिद्ध पत्रकार | ५ ऑक्टोबर १९९१ |
| १९१४ | फील्ड मार्शल सॅम माणेकशॉ | भारतीय लष्कराचे पहिले फील्ड मार्शल, १९७१ युद्धातील विजयाचे शिल्पकार | २७ जून २००८ |
| १९३४ | जेन गुडॉल | ब्रिटिश प्राणिशास्त्रज्ञ, चिंपांझींच्या अभ्यासासाठी जगप्रसिद्ध | – |
| १९४२ | आदि गोदरेज | भारतीय उद्योगपती, गोदरेज समूहाचे अध्यक्ष | – |
| १९४९ | राकेश शर्मा | भारताचे पहिले अंतराळवीर (३ एप्रिल १९८४ रोजी अंतराळ उड्डाण) | – |
| १९५५ | हरिहरन | सुप्रसिद्ध भारतीय गायक, हिंदी व तमिळ चित्रपट गायन | – |
| १९६२ | जयाप्रदा | प्रसिद्ध हिंदी व तेलगू चित्रपट अभिनेत्री व संसद सदस्य | – |
छत्रपती शिवाजी महाराज – पुण्यतिथी विशेष उल्लेख
छत्रपती शिवाजी महाराजांचे निधन ३ एप्रिल १६८० रोजी रायगड किल्ल्यावर झाले आणि हिंदवी स्वराज्याचा सूर्य मावळला.
जन्म १९ फेब्रुवारी १६३० रोजी शिवनेरी किल्ल्यावर झाला. गनिमी काव्याचे जनक, नौदलाचे संस्थापक, रयतेचे राजे म्हणून शिवाजी महाराजांचे नाव इतिहासात सुवर्णाक्षरांनी कोरले गेले. त्यांचे विचार व कार्य आजही कोट्यवधी भारतीयांना प्रेरणा देते.
३ एप्रिल – मृत्यू | पुण्यतिथी
| साल | व्यक्ती | ओळख | जन्म |
|---|---|---|---|
| १६८० | छत्रपती शिवाजी महाराज | हिंदवी स्वराज्याचे संस्थापक, मराठा साम्राज्याचे पहिले छत्रपती | १९ फेब्रुवारी १६३० |
| १९८५ | डॉ. वासुदेव विष्णू मिराशी | महामहोपाध्याय, संस्कृत विद्वान व प्राच्यविद्यासंशोधक | १३ मार्च १८९३ |
| १९९८ | मेरी कार्टराइट | इंग्लिश गणितज्ञ, कॅओस थिअरीच्या अग्रदूत | १७ डिसेंबर १९०० |
| १९९८ | हरकिसन मेहता | प्रसिद्ध गुजराती कादंबरीकार | – |
| २००० | शिवाजी गणेशन | दक्षिण भारतीय चित्रपटसृष्टीचे महान अभिनेते, ‘नाडिगर तिलगम’ म्हणून प्रसिद्ध | १ ऑक्टोबर १९२८ |
| २०१२ | गोविंद नारायण | भारतीय राजकारणी व प्रशासक | ५ मे १९१६ |
| २०१४ | मिकी रूनी | अमेरिकन अभिनेते, ऑस्कर व गोल्डन ग्लोब पुरस्कार विजेते | २३ सप्टेंबर १९२० |
| २०१५ | डॉ. व्ही. एस. रमादेवी | भारताच्या पहिल्या महिला मुख्य निवडणूक आयुक्त | – |
| २०२३ | शांता आपटे (स्मरण) | – | – |
| १९८१ | जुआन त्रिप्प | पॅन अमेरिकन वर्ल्ड एअरलाइन्सचे संस्थापक | २७ जून १८९९ |
सारांश – ३ एप्रिल दिनविशेष
३ एप्रिल हा दिवस छत्रपती शिवाजी महाराजांच्या पुण्यतिथीमुळे मराठी मनांसाठी अत्यंत महत्त्वाचा आहे. जगातील पहिला मोबाईल कॉल, राकेश शर्मा यांचे अवकाश उड्डाण, पनामा पेपर्स व ऍपलचे आयपॅड – या सर्व घटनांनी हा दिवस इतिहासात कोरला गेला आहे. फील्ड मार्शल सॅम माणेकशॉ व कमलादेवी चट्टोपाध्याय यांची जयंती या दिवसाला आणखी विशेष बनवते.
३ एप्रिल दिनविशेष (3 April Dinvishesh) – हा लेख तुम्हाला कसा वाटला ते नक्की कळवा! तुमच्या काही सूचना असतील तर खाली कमेंट करा.
