कॅलेंडरवरील प्रत्येक दिवस वेगवेगळ्या कारणांसाठी महत्त्वाचा असतो. या दिनविशेषच्या लेखामधून आम्ही तुम्हाला अशाच महत्त्वाच्या घटनांची माहिती देत आहोत. इतिहासाच्या पानांवर कोरल्या गेलेल्या काही महत्वाच्या घटना तसेच महत्वाच्या व्यक्तींचे जन्म आणि मृत्यूबद्दल या 9 April Dinvishesh लेखामधून सविस्तर माहिती देणार आहोत.
दिनदर्शिकेनुसार ९ एप्रिल हा वर्षाचा ९९ वा दिवस आहे. लीप वर्षात तो १०० वा दिवस असतो. वर्ष संपण्यास २६६ दिवस शिल्लक असतात.
९ एप्रिल – महत्वाचे दिन
९ एप्रिल हा दिवस राष्ट्रीय युद्ध कैदी मान्यता दिन (National Former Prisoner of War Recognition Day) म्हणून अमेरिकेत पाळला जातो.
९ एप्रिल १९४२ रोजी ‘बटान डेथ मार्च’मध्ये हजारो अमेरिकन व फिलिपिनो सैनिकांना जपानी सैन्याने पकडले होते. त्या स्मरणार्थ हा दिवस शौर्याने लढलेल्या युद्धकैद्यांना सन्मान देण्यासाठी पाळला जातो.
९ एप्रिल हा दिवस CRPF शौर्य दिवस म्हणून भारतात ओळखला जातो.
९ एप्रिल १९६५ रोजी सरदार पोस्ट (गुजरात) येथे CRPF च्या जवानांनी पाकिस्तानी सैन्याच्या हल्ल्याचा शौर्याने सामना केला होता. त्या बलिदानाच्या स्मरणार्थ हा दिवस साजरा केला जातो.
९ एप्रिल – महत्वाच्या ऐतिहासिक घटना
१४१३ – ९ एप्रिल १४१३ रोजी इंग्लंडचा राजा हेन्री पाचवा सिंहासनावर आरूढ झाला.
हेन्री पाचवा हे इंग्लंडच्या इतिहासातील सर्वात यशस्वी लष्करी राजांपैकी एक मानले जातात. ‘एजिनकोर्ट’च्या लढाईत त्यांनी फ्रान्सवर विलक्षण विजय मिळवला होता.
१८६० – ९ एप्रिल १८६० रोजी फ्रेंच शोधक एडवर्ड-लिओन स्कॉट यांनी मानवी आवाजाचे जगातील पहिले रेकॉर्डिंग केले.
‘फोनोऑटोग्राफ’ या यंत्राने केलेले हे रेकॉर्डिंग थॉमस एडिसनच्या फोनोग्राफच्या १७ वर्षे आधीचे होते. ‘Au Clair de la Lune’ या गाण्याच्या काही ओळी यात रेकॉर्ड झाल्या होत्या.
१८६५ – ९ एप्रिल १८६५ रोजी अमेरिकेतील यादवी युद्ध संपले.
Confederate जनरल रॉबर्ट ई. ली यांनी Union जनरल युलिसिस ग्रँट यांच्यापुढे शरणागती पत्करली. यामुळे अमेरिकेत गुलामगिरीचे उच्चाटन होण्याचा मार्ग मोकळा झाला.
१८६७ – ९ एप्रिल १८६७ रोजी अमेरिकन सिनेटने रशियाकडून अलास्का विकत घेण्यास मंजुरी दिली.
७.२ दशलक्ष डॉलर किमतीच्या या खरेदीला सुरुवातीला ‘सेवर्डचा मूर्खपणा’ म्हटले गेले. परंतु अलास्का तेल, सोने व नैसर्गिक साधनसंपत्तीमुळे या खरेदीचे मूल्य अनेक पटींनी वाढले.
१९४० – ९ एप्रिल १९४० रोजी दुसऱ्या महायुद्धात नाझी जर्मनीने नॉर्वे व डेन्मार्कवर आक्रमण केले.
‘ऑपरेशन वेसर्युबुंग’ या मोहिमेद्वारे जर्मनीने दोन तटस्थ देशांवर एकाच वेळी आक्रमण केले. डेन्मार्क काही तासांतच पडले तर नॉर्वेने दोन महिने प्रतिकार केला.
१९४२ – ९ एप्रिल १९४२ रोजी दुसऱ्या महायुद्धात बटान डेथ मार्च सुरू झाला.
फिलिपिन्समधील बटान द्वीपकल्पावर पकडलेल्या ७५,००० अमेरिकन व फिलिपिनो सैनिकांना जपानी सैन्याने ६५ मैल चालण्यास भाग पाडले. या मार्चमध्ये हजारो सैनिकांचा मृत्यू झाला.
१९५३ – ९ एप्रिल १९५३ रोजी वॉर्नर ब्रदर्सचा पहिला 3D चित्रपट ‘हाऊस ऑफ वॅक्स’ प्रदर्शित झाला.
त्रिमितीय चित्रपट तंत्रज्ञानाने प्रेक्षकांमध्ये प्रचंड उत्साह निर्माण केला. हॉलीवूडमधील 3D चित्रपटांचा हा पहिला यशस्वी प्रयोग होता.
१९६५ – ९ एप्रिल १९६५ रोजी CRPF च्या जवानांनी सरदार पोस्ट येथे पाकिस्तानी हल्ल्याचा शौर्याने सामना केला.
गुजरातमधील कच्छ येथे पाकिस्तानी सैन्याने हल्ला केला असता CRPF च्या मूठभर जवानांनी त्यांच्यापेक्षा कितीतरी मोठ्या सैन्याला यशस्वीपणे परतवून लावले. हा दिवस CRPF शौर्य दिवस म्हणून पाळला जातो.
१९९१ – ९ एप्रिल १९९१ रोजी जॉर्जियाने सोव्हिएत संघापासून स्वातंत्र्य घोषित केले.
सोव्हिएत संघाच्या विघटनाच्या काळात जॉर्जिया हा स्वातंत्र्य जाहीर करणाऱ्या पहिल्या प्रजासत्ताकांपैकी एक होता. पुढे डिसेंबर १९९१ मध्ये सोव्हिएत संघ अधिकृतपणे विसर्जित झाला.
२००५ – ९ एप्रिल २००५ रोजी प्रिन्स चार्ल्स व कॅमिला पार्कर-बोल्स यांचा विवाह झाला.
दीर्घकाळाच्या प्रेमसंबंधानंतर प्रिन्स चार्ल्स व कॅमिला यांचा हा विवाह झाला. विंडसर येथे नागरी समारंभात हे लग्न संपन्न झाले.
२०११ – ९ एप्रिल २०११ रोजी अण्णा हजारे यांनी लोकपाल विधेयकासाठीचे उपोषण समाप्त केले.
दिल्लीत सुरू केलेले आमरण उपोषण सरकारने मागण्या मान्य केल्यानंतर बंद केले. या आंदोलनाने देशात भ्रष्टाचारविरोधी एक मोठ्या जनआंदोलनाची लाट निर्माण केली.
२०२१ – ९ एप्रिल २०२१ रोजी ब्रिटनचे राजकुमार प्रिन्स फिलिप यांचे निधन झाले.
वयाच्या ९९ व्या वर्षी त्यांचे निधन झाले. राणी एलिझाबेथ द्वितीय यांचे पती व ब्रिटिश राजघराण्यातील सर्वाधिक काळ जगलेले सदस्य म्हणून ते ओळखले जात.
९ एप्रिल – जन्म | जयंती / वाढदिवस
| साल | व्यक्ती | ओळख | मृत्यू |
|---|---|---|---|
| १७७० | थॉमस योहान सीबेक | जर्मन भौतिकशास्त्रज्ञ, थर्मोइलेक्ट्रिक इफेक्टचे शोधक | १० डिसेंबर १८३१ |
| १८२८ | गणेश वासुदेव जोशी (सार्वजनिक काका) | महाराष्ट्राचे थोर समाजसुधारक, पुणे सार्वजनिक सभेचे स्थापक | २५ जुलै १८८० |
| १८८७ | विष्णू गंगाधर केतकर | पुणे विद्यार्थी गृहाचे सहसंस्थापक, समाजसेवक | १९ ऑक्टोबर १९५० |
| १८९३ | राहुल सांकृत्यायन | बौद्धधर्माचे भाष्यकार, प्रसिद्ध हिंदी लेखक व इतिहासकार | १४ एप्रिल १९६३ |
| १९२५ | लिंडा गुडमन | अमेरिकन ज्योतिषी व लेखिका, ‘Sun Signs’ साठी जगप्रसिद्ध | २१ ऑक्टोबर १९९५ |
| १९४८ | जया बच्चन (जया भादुरी) | प्रसिद्ध हिंदी चित्रपट अभिनेत्री, राज्यसभा सदस्य, फिल्मफेअर पुरस्कार विजेत्या | – |
| १९५५ | शेरॉन प्रभाकर | भारतीय पॉप गायिका व अभिनेत्री | – |
| १९५७ | सेव्ह बॅलेस्टेरोस | स्पॅनिश गोल्फपटू, पाच मेजर गोल्फ स्पर्धा विजेते | ७ मे २०११ |
| १९८८ | स्वरा भास्कर | भारतीय चित्रपट व वेब सीरिज अभिनेत्री | – |
| १९८७ | ब्लेझ माटुइडी | फ्रेंच फुटबॉलपटू, FIFA विश्वचषक २०१८ विजेता संघाचे सदस्य | – |
जया बच्चन – विशेष उल्लेख
जया बच्चन (जया भादुरी) यांचा जन्म ९ एप्रिल १९४८ रोजी झाला आणि त्या हिंदी चित्रपटसृष्टीतील एक आघाडीच्या अभिनेत्री म्हणून ओळखल्या जातात.
‘गुड्डी’, ‘कोरा कागझ’ व ‘अभिमान’ या चित्रपटांतील अभिनयाने त्यांनी विशेष ओळख मिळवली. अभिताभ बच्चन यांच्याशी विवाहानंतर त्यांनी राजकारणातही सक्रिय सहभाग घेतला. त्या राज्यसभेच्या सदस्य म्हणून कार्यरत आहेत.
९ एप्रिल – मृत्यू | पुण्यतिथी
| साल | व्यक्ती | ओळख | जन्म |
|---|---|---|---|
| १६२६ | सर फ्रान्सिस बेकन | इंग्लिश तत्त्ववेत्ते, मुत्सद्दी व वैज्ञानिक, आधुनिक विज्ञानाचे जनक | २२ जानेवारी १५६१ |
| १६९५ | वामनपंडित | प्रसिद्ध मराठी कवी व संस्कृत विद्वान, समाधीस्त झाले | इ.स. १६३६ |
| १९९४ | चंद्र राजेश्वर राव | स्वातंत्र्यसैनिक, तेलंगण लढ्याचे प्रवर्तक, भारतीय कम्युनिस्ट पक्षाचे सरचिटणीस | – |
| १९९८ | डॉ. विष्णू भिकाजी कोलते | महानुभाव पंथाचे अभ्यासक, विचारवंत, नागपूर विद्यापीठाचे कुलगुरू | २२ जून १९०८ |
| २००१ | बेहराम काँट्रॅक्टर (बुसी) | प्रसिद्ध भारतीय पत्रकार व स्तंभलेखक, ‘Busybee’ या टोपण नावाने विख्यात | ११ ऑक्टोबर १९३० |
| २००१ | शंकरराव खरात | प्रसिद्ध मराठी दलित साहित्यिक, डॉ. बाबासाहेब आंबेडकर मराठवाडा विद्यापीठाचे कुलगुरू | ११ जुलै १९२१ |
| २००९ | शक्ती सामंत | प्रसिद्ध हिंदी व बंगाली चित्रपट दिग्दर्शक-निर्माते, ‘आराधना’ व ‘अमर प्रेम’ साठी विशेष ओळख | १३ जानेवारी १९२६ |
| २००९ | अशोकजी परांजपे | महाराष्ट्रातील प्रसिद्ध लोककलांचे अभ्यासक व गीतकार | – |
| २०२१ | प्रिन्स फिलिप | ब्रिटनचे राजकुमार, राणी एलिझाबेथ द्वितीय यांचे पती, वयाच्या ९९ व्या वर्षी निधन | १० जून १९२१ |
| २०२१ | विली स्टार्गेल | अमेरिकन बेसबॉल खेळाडू, हॉल ऑफ फेम | – |
सार्वजनिक काका (गणेश वासुदेव जोशी) – विशेष उल्लेख
गणेश वासुदेव जोशी ऊर्फ सार्वजनिक काका यांचा जन्म ९ एप्रिल १८२८ रोजी झाला आणि ते महाराष्ट्राच्या सामाजिक व राजकीय जागृतीचे अग्रणी होते.
त्यांनी पुणे सार्वजनिक सभेची स्थापना करून राजकीय जाणीव निर्माण करण्याचे महत्त्वाचे कार्य केले. लोकमान्य टिळक यांच्यावर त्यांचा मोठा प्रभाव होता. २५ जुलै १८८० रोजी त्यांचे निधन झाले.
सारांश – ९ एप्रिल दिनविशेष
९ एप्रिल हा दिवस CRPF शौर्य दिवस म्हणून भारतीय सुरक्षादलांसाठी विशेष आहे. अमेरिकेतील यादवी युद्धाचा अंत, अलास्का खरेदीला मंजुरी, जगातील पहिले आवाज रेकॉर्डिंग, पहिला 3D चित्रपट, जॉर्जियाचे स्वातंत्र्य आणि अण्णा हजारे उपोषण समाप्ती — या सर्व घटनांनी हा दिवस ऐतिहासिक बनवला आहे. जया बच्चन व सार्वजनिक काका यांची जयंती आणि शक्ती सामंत, बेहराम काँट्रॅक्टर व शंकरराव खरात यांची पुण्यतिथी हा दिवस चित्रपट, पत्रकारिता व साहित्य क्षेत्रासाठीही विशेष बनवते.
९ एप्रिल दिनविशेष (9 April Dinvishesh) – हा लेख तुम्हाला कसा वाटला ते नक्की कळवा! तुमच्या काही सूचना असतील तर खाली कमेंट करा.
