२ एप्रिल दिनविशेष – महत्वाच्या घटना, जन्म आणि मृत्यू – 2 April Dinvishesh

कॅलेंडरवरील प्रत्येक दिवस वेगवेगळ्या कारणांसाठी महत्त्वाचा असतो. या दिनविशेषच्या लेखामधून आम्ही तुम्हाला अशाच महत्त्वाच्या घटनांची माहिती देत आहोत. इतिहासाच्या पानांवर कोरल्या गेलेल्या काही महत्वाच्या घटना तसेच महत्वाच्या व्यक्तींचे जन्म आणि मृत्यूबद्दल या 2 April Dinvishesh लेखामधून सविस्तर माहिती देणार आहोत.

दिनदर्शिकेनुसार २ एप्रिल हा वर्षाचा ९२ वा दिवस आहे. लीप वर्षात तो ९३ वा दिवस असतो. वर्ष संपण्यास २७३ दिवस शिल्लक असतात.

२ एप्रिल – महत्वाचे दिन

२ एप्रिल हा दिवस जागतिक ऑटिझम जागरूकता दिन (World Autism Awareness Day) म्हणून साजरा केला जातो.
संयुक्त राष्ट्रांनी हा दिवस २००७ मध्ये घोषित केला. ऑटिझम या मानसिक विकाराबद्दल समाजात जनजागृती करणे, गैरसमज दूर करणे व या विकाराने ग्रस्त व्यक्तींना समाजाचा आधार मिळवून देणे हा उद्देश आहे.

२ एप्रिल हा दिवस आंतरराष्ट्रीय बालचित्र पुस्तक दिन (International Children’s Book Day) म्हणून ओळखला जातो.
डॅनिश परिकथालेखक हान्स क्रिश्चन अँडरसन यांच्या जन्मदिनी हा दिवस साजरा केला जातो. मुलांमध्ये वाचनाची आवड निर्माण करणे हा उद्देश आहे.

२ एप्रिल – महत्वाच्या ऐतिहासिक घटना

१७९२ – २ एप्रिल १७९२ रोजी अमेरिकन काँग्रेसने पहिल्या यू.एस. मिंटची स्थापना केली.
फिलाडेल्फिया येथे स्थापन झालेल्या या टांकसाळेत अमेरिकन चलन तयार केले जाऊ लागले. हे अमेरिकेच्या आर्थिक स्वातंत्र्याचे एक प्रतीक ठरले.

१८७० – २ एप्रिल १८७० रोजी गणेश वासुदेव जोशी यांच्या प्रेरणेने पुण्यात सार्वजनिक सभेची स्थापना झाली.
भारतीय स्वातंत्र्य चळवळीला राजकीय संघटनेचे स्वरूप देण्यात या सभेने महत्त्वाची भूमिका बजावली. राष्ट्रीय काँग्रेसच्या स्थापनेपूर्वी अस्तित्वात आलेली ही एक महत्त्वाची राजकीय संस्था होती.

१८९४ – २ एप्रिल १८९४ रोजी छत्रपती राजर्षी शाहू महाराज यांचा राज्याभिषेक झाला.
कोल्हापूरच्या गादीवर आलेल्या शाहू महाराजांनी दलित व मागासलेल्या समाजाच्या उत्थानासाठी ऐतिहासिक कार्य केले. आरक्षण धोरण राबवणारे ते भारतातील पहिले राजे होते.

१९०२ – २ एप्रिल १९०२ रोजी लॉस एंजेलिसमध्ये जगातील पहिले चित्रपटगृह उघडले.
थॉमस तालीस या चित्रपटगृहाने लोकमनोरंजनाच्या इतिहासात एक नवा अध्याय सुरू केला. पुढे हॉलीवूड जगातील सर्वात मोठे चित्रपट केंद्र बनले.

१९१७ – २ एप्रिल १९१७ रोजी अमेरिकेच्या राष्ट्राध्यक्ष वुड्रो विल्सन यांनी काँग्रेसकडे जर्मनीविरुद्ध युद्ध घोषणेची मागणी केली.
पहिल्या महायुद्धात अमेरिकेच्या प्रवेशाची ही नांदी होती. चार दिवसांनंतर अमेरिकेने अधिकृतपणे युद्ध घोषित केले.

१९८२ – २ एप्रिल १९८२ रोजी अर्जेंटिनाने ब्रिटनच्या ताब्यातील फॉकलंड बेटे ताब्यात घेतली.
या आक्रमणाने फॉकलंड युद्धाला सुरुवात झाली. ब्रिटिश पंतप्रधान मार्गारेट थॅचर यांनी लष्करी मोहीम आखून ७४ दिवसांत हे बेट परत मिळवले.

१९९० – २ एप्रिल १९९० रोजी भारतीय लघु उद्योग विकास बँकेची (SIDBI) स्थापना झाली.
लघु व मध्यम उद्योगांना आर्थिक सहाय्य देण्यासाठी स्थापन झालेली SIDBI भारताच्या औद्योगिक विकासात महत्त्वाची भूमिका बजावते.

१९९८ – २ एप्रिल १९९८ रोजी निजामुद्दीन-तिरुवनंतपुरम राजधानी एक्सप्रेस कोकण रेल्वेवर धावू लागली.
कोकण रेल्वे या अवघड भूभागावरील रेल्वेमार्गाचे उद्घाटन भारतीय अभियांत्रिकीचा एक अभिमानास्पद क्षण होते. या मार्गामुळे महाराष्ट्राच्या कोकण विभागाला मुंबई व दिल्लीशी जोडणे शक्य झाले.

२०११ – २ एप्रिल २०११ रोजी भारताने तब्बल २८ वर्षांनंतर क्रिकेट विश्वचषक जिंकला.
मुंबईच्या वानखेडे स्टेडियमवर झालेल्या अंतिम सामन्यात भारताने श्रीलंकेचा ६ गडी राखून पराभव केला. महेंद्रसिंह धोनींनी षटकार ठोकून हा विजय निश्चित केला. युवराज सिंगला सामन्यातील सर्वोत्तम खेळाडूचा पुरस्कार मिळाला.

२०१२ – २ एप्रिल २०१२ रोजी दक्षिण कोरियाचे पहिले अंतराळवीर यी सो-यॉन यांनी अंतर्राष्ट्रीय अंतराळ स्थानकातून परत येण्याचे काम पूर्ण केले.
आशियातील पहिल्या महिला अंतराळवीर म्हणून त्यांना ओळखले जाते. त्यांनी अंतराळात ११ दिवस घालवले होते.

२०२० – २ एप्रिल २०२० रोजी COVID-19 महामारीत जगभरात दहा लाखांहून अधिक रुग्ण आढळल्याची नोंद झाली.
कोरोना विषाणूच्या जागतिक साथीने संपूर्ण जगाची जीवनव्यवस्था थांबवली. हा मानवजातीसाठी एक अत्यंत आव्हानात्मक काळ ठरला.

२ एप्रिल – जन्म | जयंती / वाढदिवस

साल	व्यक्ती	ओळख	मृत्यू
१८०५	हान्स क्रिश्चन अँडरसन	डॅनिश परिकथालेखक, ‘The Little Mermaid’ व ‘Ugly Duckling’ साठी जगप्रसिद्ध	४ ऑगस्ट १८७५
१८७५	वॉल्टर क्राइसलर	अमेरिकन उद्योगपती, क्राइसलर कार कंपनीचे संस्थापक	१८ ऑगस्ट १९४०
१८९८	हरिन्द्रनाथ चट्टोपाध्याय	हिंदी चित्रपट चरित्र अभिनेते, कवी, सरोजिनी नायडू यांचे बंधू	२३ जून १९९०
१९०२	बडे गुलाम अली खाँ	पतियाळा घराण्याचे प्रसिद्ध शास्त्रीय गायक	२५ एप्रिल १९६८
१९२६	सूर्यकांत रामचंद्र खांडेकर	मराठी कवी व गीतकार	१५ जून १९७९
१९४२	रोशन सेठ	भारतीय-इंग्रजी अभिनेते, ‘Gandhi’ चित्रपटात नेहरूंची भूमिका	–
१९६९	अजय देवगण	प्रसिद्ध बॉलिवूड अभिनेते, दोन राष्ट्रीय पुरस्कार विजेते	–
१९७२	रेमो डिसूझा	भारतीय नृत्यदिग्दर्शक व चित्रपट दिग्दर्शक	–
१९७८	हम्पी कोनेरू	भारतीय बुद्धिबळपटू, जागतिक रॅपिड बुद्धिबळ विजेत्या	–
१९८१	कपिल शर्मा	भारतीय स्टँड-अप कॉमेडियन व टीव्ही होस्ट	–

छत्रपती राजर्षी शाहू महाराज – विशेष उल्लेख

छत्रपती राजर्षी शाहू महाराज यांचा राज्याभिषेक २ एप्रिल १८९४ रोजी झाला आणि ते महाराष्ट्राच्या समाजसुधारणेच्या इतिहासातील एक महान राजे ठरले.
त्यांनी आपल्या राज्यात सक्तीचे मोफत प्राथमिक शिक्षण सुरू केले, अस्पृश्यता निर्मूलनासाठी कायदे केले आणि मागासवर्गीयांसाठी आरक्षण लागू केले. डॉ. बाबासाहेब आंबेडकर यांच्या शिक्षणासाठी त्यांनी आर्थिक सहाय्य केले होते.

२ एप्रिल – मृत्यू | पुण्यतिथी

साल	व्यक्ती	ओळख	जन्म
१८७२	सॅम्युअल मोर्स	अमेरिकन शोधक, मोर्स कोड व तारायंत्राचे जनक	२७ एप्रिल १७९१
१९३३	महाराजा के. एस. रणजितसिंह	प्रसिद्ध भारतीय क्रिकेटपटू, इंग्लंडकडून खेळणारे पहिले भारतीय	१० सप्टेंबर १८७२
१९९२	आगा (आगाजान बेग)	हिंदी चित्रपट विनोदी अभिनेते	–
२००५	पोप जॉन पॉल दुसरे	रोमन कॅथलिक चर्चचे २६४ वे पोप, २७ वर्षे पोपतत्त्वावर राहिले	१८ मे १९२०
२००९	गजाननराव वाटवे	प्रसिद्ध मराठी गायक व संगीतकार	८ जून १९१७
२०१५	हरिप्रसाद चौरसिया	–	–
२०२०	ऋषी कपूर	प्रसिद्ध बॉलिवूड अभिनेते, कपूर कुटुंबातील तिसऱ्या पिढीचे अभिनेते	४ सप्टेंबर १९५२
२०१३	रॉजर एबर्ट	अमेरिकन चित्रपट समीक्षक, पुलित्झर पुरस्कार विजेते	१८ जून १९४२
२०१४	माया आँजेलो	–	–
२०१९	गणेश आचार्य यांचे गुरू	–	–

सारांश – २ एप्रिल दिनविशेष

२ एप्रिल हा दिवस जागतिक ऑटिझम जागरूकता दिनाच्या निमित्ताने समाजातील एका महत्त्वाच्या विषयाकडे लक्ष वेधतो. राजर्षी शाहू महाराजांचा राज्याभिषेक, भारताचा विश्वचषक विजय (२०११), SIDBI ची स्थापना व फॉकलंड युद्धाची सुरुवात — या घटनांनी हा दिवस इतिहासात कोरला गेला आहे. हान्स अँडरसन यांची जयंती बालसाहित्यप्रेमींसाठी विशेष आहे.

२ एप्रिल दिनविशेष (2 April Dinvishesh) – हा लेख तुम्हाला कसा वाटला ते नक्की कळवा! तुमच्या काही सूचना असतील तर खाली कमेंट करा.