कॅलेंडरवरील प्रत्येक दिवस वेगवेगळ्या कारणांसाठी महत्त्वाचा असतो. या दिनविशेषच्या लेखामधून आम्ही तुम्हाला अशाच महत्त्वाच्या घटनांची माहिती देत आहोत. इतिहासाच्या पानांवर कोरल्या गेलेल्या काही महत्वाच्या घटना तसेच महत्वाच्या व्यक्तींचे जन्म आणि मृत्यूबद्दल या 4 April Dinvishesh लेखामधून सविस्तर माहिती देणार आहोत.
दिनदर्शिकेनुसार ४ एप्रिल हा वर्षाचा ९४ वा दिवस आहे. लीप वर्षात तो ९५ वा दिवस असतो. वर्ष संपण्यास २७१ दिवस शिल्लक असतात.
४ एप्रिल – महत्वाचे दिन
४ एप्रिल हा दिवस आंतरराष्ट्रीय खाण जागरूकता दिन (International Mine Awareness Day) म्हणून पाळला जातो.
युद्धग्रस्त प्रदेशांतील भूसुरुंगांच्या धोक्यांबद्दल जागरूकता निर्माण करण्यासाठी संयुक्त राष्ट्रांनी हा दिवस घोषित केला. जगभरात लाखो भूसुरुंग अजूनही जमिनीत गाडलेले असून ते नागरिकांसाठी, विशेषतः मुलांसाठी, मोठा धोका निर्माण करतात.
४ एप्रिल हा दिवस व्हिटॅमिन सी दिन (Vitamin C Day) म्हणून ओळखला जातो.
शरीरासाठी अत्यावश्यक असलेल्या व्हिटॅमिन सीचे महत्त्व अधोरेखित करण्यासाठी हा दिवस पाळला जातो. संत्री, लिंबू, आवळा व सिमला मिरची यांसारख्या पदार्थांमध्ये व्हिटॅमिन सी भरपूर असते.
४ एप्रिल – महत्वाच्या ऐतिहासिक घटना
१६१७ – ४ एप्रिल १६१७ रोजी स्कॉटिश गणितज्ञ जॉन नेपिअर यांचे निधन झाले.
लॉगॅरिथम सारणीचे जनक असलेल्या नेपिअर यांनी गणित क्षेत्रात अमूल्य योगदान दिले. गुणाकार व भागाकाराच्या जटिल गणनांना लॉगॅरिथमने सोप्या गणनात रूपांतरित केले.
१८८२ – ४ एप्रिल १८८२ रोजी पूर्व लंडनमध्ये ब्रिटनची पहिली इलेक्ट्रिक ट्राम सुरू झाली.
विद्युत ऊर्जेवर चालणाऱ्या या सार्वजनिक वाहतूक व्यवस्थेने लंडनच्या दळणवळणात क्रांती आणली. पुढे जगभरात ट्राम वाहतुकीचा प्रसार झाला.
१९२९ – ४ एप्रिल १९२९ रोजी कार्ल बेंझ यांचे निधन झाले.
पहिल्या गॅसोलीन इंजिनच्या कारचे शोधक व मर्सिडीज-बेंझ कंपनीचे सहसंस्थापक कार्ल बेंझ यांनी आधुनिक मोटार उद्योगाचा पाया घातला.
१९४४ – ४ एप्रिल १९४४ रोजी दुसऱ्या महायुद्धात ब्रिटिश व अमेरिकन विमानांनी रोमानियाच्या बुखारेस्टवर बॉम्बहल्ला केला.
या हल्ल्यात ३,००० नागरिक ठार झाले. नाझी जर्मनीच्या सहयोगी देशांवर मित्र राष्ट्रांनी हे हल्ले तीव्र केले होते.
१९४९ – ४ एप्रिल १९४९ रोजी उत्तर अटलांटिक करार संघटनेची (NATO) स्थापना झाली.
अमेरिकेसह १२ पश्चिम देशांनी या लष्करी आघाडीची स्थापना केली. सोव्हिएत संघाच्या धोक्याला प्रत्युत्तर म्हणून स्थापन झालेली NATO आज ३२ देशांची सर्वात मोठी लष्करी आघाडी आहे.
१९६८ – ४ एप्रिल १९६८ रोजी अमेरिकन नागरी हक्क नेते मार्टिन ल्यूथर किंग यांची हत्या झाली.
टेनेसीमधील मेम्फिसमध्ये एका हॉटेलच्या बाल्कनीत गोळी झाडून त्यांची हत्या करण्यात आली. नोबेल शांतता पुरस्कार विजेते किंग हे अमेरिकेतील वर्णभेदाविरोधी चळवळीचे प्रतीक होते.
१९७९ – ४ एप्रिल १९७९ रोजी पाकिस्तानचे माजी पंतप्रधान झुल्फिकार अली भुट्टो यांना फाशी देण्यात आली.
जनरल झिया उल हक यांच्या लष्करी राजवटीने त्यांना मृत्युदंड दिला. या घटनेने पाकिस्तानात प्रचंड राजकीय उलथापालथ झाली.
१९८७ – ४ एप्रिल १९८७ रोजी ज्ञानपीठ पुरस्कार विजेते हिंदी लेखक सच्चिदानंद वात्स्यायन (अज्ञेय) यांचे निधन झाले.
हिंदी साहित्यातील नई कविता चळवळीचे प्रणेते म्हणून ओळखले जाणारे अज्ञेय यांनी हिंदी साहित्याला नवी दिशा दिली.
१९९० – ४ एप्रिल १९९० रोजी लता मंगेशकर यांना दादासाहेब फाळके पुरस्काराने सन्मानित करण्यात आले.
भारतीय चित्रपटसृष्टीचा सर्वोच्च पुरस्कार मिळवणाऱ्या लतादीदी यांनी ७ दशकांहून अधिक काळ संगीत क्षेत्रात अतुलनीय योगदान दिले.
२०१६ – ४ एप्रिल २०१६ रोजी पी. ए. संगमा यांचे निधन झाले.
मेघालयाचे माजी मुख्यमंत्री व लोकसभेचे माजी अध्यक्ष पी. ए. संगमा हे राष्ट्रपती पदासाठी उमेदवार राहिलेले प्रसिद्ध राजकारणी होते.
२०१७ – ४ एप्रिल २०१७ रोजी प्रसिद्ध बॉलिवूड अभिनेते विनोद खन्ना यांचे निधन झाले.
अमिताभ बच्चन यांच्यासह अनेक गाजलेल्या हिंदी चित्रपटांमध्ये काम केलेल्या विनोद खन्ना यांनी नंतर राजकारणातही महत्त्वाचे योगदान दिले.
४ एप्रिल – जन्म | जयंती / वाढदिवस
| साल | व्यक्ती | ओळख | मृत्यू |
|---|---|---|---|
| १८४२ | एडवर्ड लुकास | फ्रेंच गणितज्ञ, लुकास संख्यांसाठी प्रसिद्ध | ३ ऑक्टोबर १८९१ |
| १९०२ | पं. नारायणराव व्यास | ग्वाल्हेर घराण्याचे प्रसिद्ध शास्त्रीय गायक | १ एप्रिल १९८४ |
| १९०८ | बाबू जगजीवनराम | स्वातंत्र्यसैनिक, समाजसुधारक, भारताचे माजी उपंतप्रधान | ६ जुलै १९८६ |
| १९१६ | ग्रेगरी पेक | हॉलीवूड अभिनेते, ‘To Kill a Mockingbird’ साठी ऑस्कर विजेते | १२ जून २००३ |
| १९२० | डॉ. रफिक झकारिया | महाराष्ट्राचे माजी नगरविकासमंत्री, लोकसभा सदस्य व इस्लाम विद्वान | ९ जुलै २००५ |
| १९२८ | जेम्स वॉटसन | अमेरिकन जैवरसायनशास्त्रज्ञ, DNA द्विसर्पिल रचनेचे शोधक, नोबेल पुरस्कार विजेते | – |
| १९३२ | जयंती पटनायक | राष्ट्रीय महिला आयोगाच्या पहिल्या अध्यक्षा | २८ सप्टेंबर २०२२ |
| १९३३ | बापू नाडकर्णी | भारतीय क्रिकेटपटू, डावखुरे मंदगती गोलंदाज, एका मालिकेत ९९ धावांत कोणताही षटकार न दिल्याचा विक्रम | – |
| १९५६ | दिलीप वेंगसरकर | भारतीय क्रिकेटपटू, ‘कर्नल’ टोपण नावाने प्रसिद्ध, लॉर्ड्सवर तीन कसोटी शतके | – |
| १९६९ | अजय देवगण | प्रसिद्ध बॉलिवूड अभिनेते, दोन राष्ट्रीय पुरस्कार विजेते | – |
मार्टिन ल्यूथर किंग – विशेष उल्लेख (पुण्यतिथी)
मार्टिन ल्यूथर किंग यांची हत्या ४ एप्रिल १९६८ रोजी झाली आणि अमेरिकेने आपला महान नागरी हक्क नेता गमावला.
त्यांचा जन्म १५ जानेवारी १९२९ रोजी झाला. “I Have a Dream” या ऐतिहासिक भाषणाने वर्णभेदाविरोधी चळवळीला जागतिक आयाम दिला. अहिंसेच्या मार्गाने लढा देणारे किंग हे गांधीजींपासून प्रेरित होते. त्यांना १९६४ मध्ये नोबेल शांतता पुरस्कार मिळाला होता.
४ एप्रिल – मृत्यू | पुण्यतिथी
| साल | व्यक्ती | ओळख | जन्म |
|---|---|---|---|
| १९२९ | कार्ल बेंझ | जर्मन अभियंते, पहिल्या गॅसोलीन कारचे संशोधक, मर्सिडीज-बेंझचे सहसंस्थापक | २५ नोव्हेंबर १८४४ |
| १९३१ | आंद्रे मिशेलिन | फ्रेंच उद्योगपती, मिशेलिन टायर कंपनीचे सहसंस्थापक | १६ जानेवारी १८५३ |
| १९६८ | मार्टिन ल्यूथर किंग (ज्युनियर) | अमेरिकन नागरी हक्क नेते, नोबेल शांतता पुरस्कार विजेते, हत्या झाली | १५ जानेवारी १९२९ |
| १९७९ | झुल्फिकार अली भुट्टो | पाकिस्तानचे माजी राष्ट्राध्यक्ष व पंतप्रधान, फाशी देण्यात आली | ५ जानेवारी १९२८ |
| १९८७ | सच्चिदानंद वात्स्यायन (अज्ञेय) | ज्ञानपीठ पुरस्कार विजेते हिंदी लेखक व पत्रकार | ७ मार्च १९११ |
| १९८९ | पन्नालाल पटेल | ज्ञानपीठ पुरस्कार विजेते गुजराती कादंबरीकार | ७ मे १९१२ |
| १९९२ | आयझॅक असिमॉव्ह | अमेरिकन विज्ञानकथा लेखक, ५०० हून अधिक पुस्तकांचे लेखक | २ जानेवारी १९२० |
| १९९६ | आनंद साधले | संस्कृत व मराठी साहित्यिक | ५ जुलै १९२० |
| २०१६ | पी. ए. संगमा | भारतीय राजकारणी, लोकसभेचे माजी अध्यक्ष, मेघालयाचे माजी मुख्यमंत्री | १ सप्टेंबर १९४७ |
| २०१७ | विनोद खन्ना | प्रसिद्ध हिंदी चित्रपट अभिनेते व भाजप खासदार | ६ ऑक्टोबर १९४६ |
सारांश – ४ एप्रिल दिनविशेष
४ एप्रिल हा दिवस नाटोच्या स्थापनेपासून ते मार्टिन ल्यूथर किंग यांच्या हत्येपर्यंत अनेक ऐतिहासिक घटनांनी समृद्ध आहे. बाबू जगजीवनराम यांची जयंती समता दिनाच्या रूपात साजरी केली जाते. लता मंगेशकर यांना दादासाहेब फाळके पुरस्कार मिळणे हा भारताचा सांगीतिक वारशाचा गौरव आहे.
४ एप्रिल दिनविशेष (4 April Dinvishesh) – हा लेख तुम्हाला कसा वाटला ते नक्की कळवा! तुमच्या काही सूचना असतील तर खाली कमेंट करा.
