कॅलेंडरवरील प्रत्येक दिवस वेगवेगळ्या कारणांसाठी महत्त्वाचा असतो. या दिनविशेषच्या लेखामधून आम्ही तुम्हाला अशाच महत्त्वाच्या घटनांची माहिती देत आहोत. इतिहासाच्या पानांवर कोरल्या गेलेल्या काही महत्वाच्या घटना तसेच महत्वाच्या व्यक्तींचे जन्म आणि मृत्यूबद्दल या 8 April Dinvishesh लेखामधून सविस्तर माहिती देणार आहोत.
दिनदर्शिकेनुसार ८ एप्रिल हा वर्षाचा ९८ वा दिवस आहे. लीप वर्षात तो ९९ वा दिवस असतो. वर्ष संपण्यास २६७ दिवस शिल्लक असतात.
८ एप्रिल – महत्वाचे दिन
८ एप्रिल हा दिवस राष्ट्रीय प्राणीसंग्रहालय प्रेमी दिन (National Zoo Lovers Day) म्हणून साजरा केला जातो.
प्राणीसंग्रहालये केवळ मनोरंजनाची ठिकाणे नाहीत तर ती शिक्षण, संशोधन व प्राणी संवर्धनासाठी महत्त्वाची भूमिका बजावतात. या दिवशी प्राण्यांविषयी आदर व जागृती निर्माण केली जाते.
८ एप्रिल – महत्वाच्या ऐतिहासिक घटना
१५५७ – ८ एप्रिल १५५७ रोजी स्वातंत्र्यवीर मंगल पांडे यांना फाशी देण्यात आली.
२९ मार्च १८५७ रोजी बॅरकपूरमध्ये ब्रिटिश अधिकाऱ्यांवर हल्ला केल्याबद्दल त्यांना फाशीची शिक्षा देण्यात आली. भारतीय स्वातंत्र्यसमराचे ते पहिले हुतात्मा मानले जातात. त्यांचे बलिदान पुढील उठावास प्रेरणा ठरले.
१८३८ – ८ एप्रिल १८३८ रोजी ‘द ग्रेट वेस्टर्न’ हे वाफेचे इंजिन असलेले जहाज ब्रिस्टलहून निघून न्यूयॉर्कला पोहोचले.
अटलांटिक महासागर वाफेच्या जहाजाने पार करणारे हे जगातील पहिले जहाज होते. या प्रवासाने महासागरी दळणवळणात एक नवा अध्याय सुरू केला.
१९११ – ८ एप्रिल १९११ रोजी डच भौतिकशास्त्रज्ञ हेके ओनेस यांनी सुपरकंडक्टिव्हिटीचा शोध लावला.
अत्यंत कमी तापमानात काही धातूंचा विद्युत रोध शून्य होतो हा शोध भौतिकशास्त्रातील एक क्रांतिकारी शोध ठरला. या शोधासाठी त्यांना १९१३ मध्ये नोबेल पुरस्कार मिळाला.
१९२१ – ८ एप्रिल १९२१ रोजी आचार्य विनोबा भावे यांनी वर्धा येथे पवनार आश्रमाची स्थापना केली.
महात्मा गांधींच्या विचारांनी प्रेरित होऊन विनोबांनी हा आश्रम स्थापन केला. पुढे भूदान चळवळीचे केंद्र म्हणून हा आश्रम प्रसिद्ध झाला.
१९२९ – ८ एप्रिल १९२९ रोजी भगतसिंग आणि बटुकेश्वर दत्त यांनी दिल्लीतील सेंट्रल असेंब्लीत बॉम्बस्फोट केला.
“बहिरांना ऐकवण्यासाठी मोठा आवाज हवा” हे घोषवाक्य देत त्यांनी हा बॉम्बस्फोट केला. कुणाला इजा न होण्याचा उद्देश ठेवून ते स्वेच्छेने अटक करवून घेतली. हा स्वातंत्र्यलढ्यातील एक धाडसी निषेध होता.
१९४३ – ८ एप्रिल १९४३ रोजी अमेरिकेचे राष्ट्राध्यक्ष रूझव्हेल्ट यांनी दुसऱ्या महायुद्धाच्या काळात महागाई नियंत्रणासाठी वेतन व मूल्य नियंत्रण आदेश जारी केला.
युद्धकाळात आर्थिक स्थैर्य राखणे अत्यावश्यक होते. या आदेशाने युद्धकाळातील अर्थव्यवस्था नियंत्रणात ठेवण्यास मदत झाली.
१९५० – ८ एप्रिल १९५० रोजी भारत आणि पाकिस्तानने लियाकत-नेहरू करारावर स्वाक्षरी केली.
दोन्ही देशांतील अल्पसंख्यांकांच्या हक्कांचे संरक्षण करण्यासाठी हा करार झाला. फाळणीनंतरच्या काळात दोन्ही देशांतील धार्मिक अल्पसंख्यांकांच्या सुरक्षिततेसाठी हा करार महत्त्वाचा ठरला.
१९५३ – ८ एप्रिल १९५३ रोजी केन्याचे भावी राष्ट्राध्यक्ष जोमो केन्याटा यांना ब्रिटिश न्यायालयाने ७ वर्षांची शिक्षा सुनावली.
केन्याच्या स्वातंत्र्यलढ्यातील या महान नेत्याला ‘माऊ माऊ’ चळवळीशी संबंध असल्याच्या आरोपावरून शिक्षा झाली. पुढे ते केन्याचे पहिले राष्ट्राध्यक्ष बनले.
१९७३ – ८ एप्रिल १९७३ रोजी महान स्पॅनिश चित्रकार पाब्लो पिकासो यांचे निधन झाले.
‘क्युबिझम’ कलाशैलीचे जनक पिकासो हे जगातील सर्वात प्रसिद्ध चित्रकारांपैकी एक होते. ‘गुएर्निका’ हे त्यांचे सर्वात प्रसिद्ध चित्र आहे.
१९९३ – ८ एप्रिल १९९३ रोजी मॅसेडोनिया प्रजासत्ताक संयुक्त राष्ट्रांचे सदस्य झाले.
युगोस्लाव्हियाच्या विघटनानंतर स्वतंत्र झालेल्या मॅसेडोनियाला ग्रीसच्या विरोधामुळे ‘Former Yugoslav Republic of Macedonia’ या नावाने सदस्यत्व द्यावे लागले.
२००५ – ८ एप्रिल २००५ रोजी पोप जॉन पॉल दुसरे यांच्या अंत्ययात्रेत ४० लाखांहून अधिक लोक उपस्थित होते.
व्हॅटिकन सिटीत झालेल्या या अंत्यसंस्कारास जगभरातील नेत्यांसह लाखो भाविक उपस्थित होते. हे इतिहासातील सर्वात मोठ्या अंत्ययात्रांपैकी एक मानले जाते.
२०१३ – ८ एप्रिल २०१३ रोजी ब्रिटनच्या माजी पंतप्रधान मार्गारेट थॅचर यांचे निधन झाले.
‘आयर्न लेडी’ म्हणून ओळखल्या जाणाऱ्या थॅचर यांनी ब्रिटिश राजकारणावर अमिट छाप सोडली. त्यांच्या निधनाने जागतिक राजकारणातील एक महान नेत्याचा अस्त झाला.
८ एप्रिल – जन्म | जयंती / वाढदिवस
| साल | व्यक्ती | ओळख | मृत्यू |
|---|---|---|---|
| १३३६ | तैमूरलंग | मध्य आशियाई विजेता, तिमुरिद साम्राज्याचा संस्थापक | १४ फेब्रुवारी १४०५ |
| १८६९ | पं. भास्करबुवा बखले | ग्वाल्हेर घराण्याचे प्रतिभावान गायक, बालगंधर्व व मास्टर कृष्णराव यांचे गुरू | १७ ऑक्टोबर १९२२ |
| १९२४ | कुमार गंधर्व (शिवपुत्र सिद्धरामय्या कोमकलीमठ) | भारतीय शास्त्रीय गायक, लोकसंगीत व शास्त्रीय संगीताचा अनोखा संगम | १२ जानेवारी १९९२ |
| १९२८ | रणजित देसाई | नामवंत मराठी साहित्यिक, ‘स्वामी’ व ‘राधेय’ या गाजलेल्या कादंबऱ्यांचे लेखक | ६ मार्च १९९२ |
| १९३८ | कोफी अन्नान | घानाचे मुत्सद्दी, संयुक्त राष्ट्रांचे ७ वे महासचिव, नोबेल शांतता पुरस्कार विजेते | १८ ऑगस्ट २०१८ |
| १९३९ | कॉनी स्टीव्हन्स | अमेरिकन अभिनेत्री व गायिका | – |
| १९४४ | रोलाँ गॅरोस (Roland Garros) | – | – |
| १९७९ | अमित त्रिवेदी | भारतीय गायक-गीतकार, ‘Dev D’ व ‘Aamir’ साठी राष्ट्रीय पुरस्कार विजेते | – |
| १९८१ | फर्नांदो टोरेस | स्पॅनिश फुटबॉलपटू, FIFA विश्वचषक २०१० विजेता संघाचे सदस्य | – |
| १९५५ | गॅरी बार्लो | ब्रिटिश गायक व संगीतकार, Take That बँडचे प्रमुख सदस्य | – |
भगतसिंग – सेंट्रल असेंब्ली बॉम्बस्फोट विशेष उल्लेख
८ एप्रिल १९२९ रोजी भगतसिंग आणि बटुकेश्वर दत्त यांनी दिल्लीतील सेंट्रल असेंब्लीत बॉम्बस्फोट करून ब्रिटिश राजवटीविरुद्ध एक ऐतिहासिक निषेध नोंदवला.
“बहिरांना ऐकवण्यासाठी मोठा आवाज हवा” हे त्यांचे घोषवाक्य अजरामर झाले. या कृत्यासाठी त्यांनी स्वेच्छेने अटक करवून घेतली. भगतसिंग यांना पुढे २३ मार्च १९३१ रोजी फाशी देण्यात आली.
८ एप्रिल – मृत्यू | पुण्यतिथी
| साल | व्यक्ती | ओळख | जन्म |
|---|---|---|---|
| १८५७ | मंगल पांडे | भारतीय स्वातंत्र्यसमराचे पहिले हुतात्मा, फाशी दिली गेली | १९ जुलै १८२७ |
| १८९४ | बंकिमचंद्र चट्टोपाध्याय | वंदे मातरम् या राष्ट्रगीताचे कवी, बंगाली कादंबरीकार | २७ जून १८३८ |
| १९५३ | वालचंद हिराचंद दोशी | भारतीय उद्योगपती, हिंदुस्तान एरोनॉटिक्स व प्रीमियर ऑटोमोबाइल्सचे संस्थापक | २३ नोव्हेंबर १८८२ |
| १९७३ | पाब्लो पिकासो | स्पॅनिश चित्रकार व शिल्पकार, क्युबिझमचे जनक, ‘गुएर्निका’ साठी प्रसिद्ध | २५ ऑक्टोबर १८८१ |
| १९७४ | नानासाहेब फाटक | प्रसिद्ध मराठी रंगभूमीवरील कलाकार | २४ जून १८९९ |
| १९९९ | वसंत खानोलकर | कामगार नेते, नर्मदा बचाव आंदोलनाच्या मेधा पाटकर यांचे वडील | – |
| २०१३ | मार्गारेट थॅचर | ब्रिटनच्या पहिल्या महिला पंतप्रधान, ‘आयर्न लेडी’ म्हणून ओळखल्या जात | १३ ऑक्टोबर १९२५ |
| २०१५ | जयकांतन | भारतीय तमिळ पत्रकार व लेखक, साहित्य अकादमी पुरस्कार विजेते | २४ एप्रिल १९३४ |
| २०१८ | कोफी अन्नान | संयुक्त राष्ट्रांचे माजी महासचिव, नोबेल शांतता पुरस्कार विजेते | ८ एप्रिल १९३८ |
| २०२१ | डीएमएक्स (Earl Simmons) | अमेरिकन रॅपर व अभिनेते, ग्रॅमी नामांकन विजेते | १८ डिसेंबर १९७० |
पाब्लो पिकासो – विशेष उल्लेख
पाब्लो पिकासो यांचे निधन ८ एप्रिल १९७३ रोजी फ्रान्समध्ये झाले आणि जगाने आपला एक महान चित्रकार गमावला.
त्यांचा जन्म २५ ऑक्टोबर १८८१ रोजी स्पेनमध्ये झाला. क्युबिझम कलाशैलीचे जनक असलेल्या पिकासो यांनी आपल्या ९१ वर्षांच्या आयुष्यात ५०,००० हून अधिक कलाकृती निर्माण केल्या. ‘गुएर्निका’, ‘लेस देमोआझेल द’अवियाँ’ ही त्यांची काही प्रसिद्ध चित्रे आहेत.
सारांश – ८ एप्रिल दिनविशेष
८ एप्रिल हा दिवस भगतसिंग व बटुकेश्वर दत्त यांच्या सेंट्रल असेंब्ली बॉम्बस्फोटाने, विनोबा भावे यांच्या पवनार आश्रमाच्या स्थापनेने, लियाकत-नेहरू करारावर स्वाक्षरी, पिकासो यांचे निधन व मार्गारेट थॅचर यांचे निधन — या घटनांनी विशेष बनला आहे. मंगल पांडे यांची पुण्यतिथी भारतीय स्वातंत्र्यलढ्याच्या पहिल्या हुतात्म्याची आठवण करून देते. रणजित देसाई व कुमार गंधर्व यांची जयंती मराठी साहित्य व संगीत क्षेत्रासाठी विशेष आहे.
८ एप्रिल दिनविशेष (8 April Dinvishesh) – हा लेख तुम्हाला कसा वाटला ते नक्की कळवा! तुमच्या काही सूचना असतील तर खाली कमेंट करा.
