इतिहासाच्या प्रत्येक दिवशी काही ना काही महत्त्वाच्या घटना घडलेल्या असतात. २३ एप्रिल हा दिवस भारतीय आणि जागतिक इतिहासात विशेषतः साहित्य, कला आणि समाजसुधारणेच्या दृष्टीने अत्यंत महत्त्वाचा आहे. हा दिवस जागतिक पुस्तक आणि कॉपीराइट दिन (World Book and Copyright Day) म्हणून साजरा केला जातो. याच दिवशी भारताचे महान चित्रपटकार सत्यजित रे यांचे निधन झाले, पंडिता रमाबाई यांचा जन्म झाला आणि जागतिक भौतिकशास्त्रज्ञ मॅक्स प्लँक यांचाही जन्म झाला. आज आपण जाणून घेऊया २३ एप्रिलच्या दिनविशेष माहिती — महत्त्वाच्या घटना, जन्म, मृत्यू आणि विशेष दिन.
२३ एप्रिलच्या महत्त्वाच्या ऐतिहासिक घटना
१७७४ – ब्रिटिश सैन्याने रोहिलखंड जिंकले
२३ एप्रिल १७७४ रोजी ब्रिटिश सेनापती कर्नल चॅपमन यांनी रोहिला सैन्याचा पराभव करून रोहिलखंड (उत्तर प्रदेशातील एक प्रांत) जिंकले. हे अवधच्या नवाबाशी झालेल्या करारानुसार ब्रिटिशांनी केले. रोहिला पठाण जमात आणि अवध नवाब यांच्यातील संघर्षात ब्रिटिशांनी नवाबाची बाजू घेऊन सैनिकी मदत केली आणि त्याबदल्यात आर्थिक लाभ मिळवला. हे भारतातील ब्रिटिश साम्राज्याच्या विस्ताराचे एक महत्त्वाचे पाऊल होते.
१९२० – तुर्कस्तानच्या ग्रँड नॅशनल असेंब्लीची स्थापना – आधुनिक तुर्कस्तानचा पाया
२३ एप्रिल १९२० रोजी मुस्तफा केमाल अतातुर्क यांच्या नेतृत्वाखाली अंकारा येथे तुर्कस्तान ग्रँड नॅशनल असेंब्ली (Turkish Grand National Assembly) ची स्थापना झाली. ऑटोमन साम्राज्याच्या पतनानंतर आधुनिक तुर्की राष्ट्राचा हा जन्मक्षण मानला जातो. या दिवसाला तुर्कस्तानमध्ये राष्ट्रीय सार्वभौमत्व आणि बालदिन (National Sovereignty and Children’s Day) म्हणून साजरा केला जातो — जो जगात मुलांसाठी समर्पित असा एकमेव राष्ट्रीय दिन आहे.
१९३५ – पाकिस्तान रेडिओची स्थापना (All India Radio, पेशावर)
२३ एप्रिल १९३५ रोजी ब्रिटिश भारतात पेशावर येथे All India Radio चे एक केंद्र सुरू करण्यात आले. स्वातंत्र्यानंतर हे केंद्र पाकिस्तान रेडिओचा भाग बनले. रेडिओ प्रसारणाच्या इतिहासात हे एक महत्त्वाचे पाऊल होते.
१९८४ – AIDS विषाणूचा शोध जाहीर – वैद्यकशास्त्रातील ऐतिहासिक क्षण
२३ एप्रिल १९८४ रोजी अमेरिकेच्या आरोग्य आणि मानव सेवा विभागाने जाहीरपणे सांगितले की AIDS (Acquired Immunodeficiency Syndrome) या आजारास कारणीभूत विषाणू (HIV – Human Immunodeficiency Virus) शोधण्यात शास्त्रज्ञांना यश आले आहे. डॉ. रॉबर्ट गालो यांच्या नेतृत्वाखालील संशोधन पथकाने हे जाहीर केले. या शोधाने AIDS साठी उपचार, निदान आणि लस संशोधनाचा मार्ग खुला केला. AIDS हा आजार १९८१ पासून जगभरात थैमान घालत होता आणि हजारो लोकांचे प्राण घेत होता.
२००५ – YouTube वर पहिला व्हिडीओ अपलोड
२३ एप्रिल २००५ रोजी इंटरनेट इतिहासातील एक मैलाचा दगड ठेवण्यात आला. YouTube चे सह-संस्थापक जावेद करीम यांनी “Me at the zoo” या शीर्षकाचा पहिला व्हिडीओ YouTube वर अपलोड केला. हा व्हिडीओ केवळ १८ सेकंदांचा होता आणि त्यात करीम सॅन दिएगो प्राणिसंग्रहालयात हत्तींपुढे उभे असल्याचे दाखवले होते. आज या व्हिडीओला ३०+ कोटी views आहेत. YouTube आता जगातील सर्वात मोठे व्हिडीओ प्लॅटफॉर्म आहे.
२०१३ – क्रिस गेल यांचा IPL मधील सर्वात वेगवान शतकाचा विक्रम
२३ एप्रिल २०१३ रोजी वेस्ट इंडिजचे विस्फोटक फलंदाज क्रिस गेल यांनी IPL इतिहासातील सर्वात वेगवान शतक ठोकले. रॉयल चॅलेंजर्स बंगळुरू (RCB) संघाकडून खेळताना त्यांनी पुणे वॉरिअर्सविरुद्ध केवळ ३० चेंडूंत शतक पूर्ण केले. एकूण त्यांनी ६६ चेंडूत १७५ धावा केल्या (१२ चौकार, १७ षटकार). हा आजही IPL मधील सर्वोच्च वैयक्तिक धावसंख्येचा विक्रम आहे.
२३ एप्रिल – आजच्या दिवशी जन्मलेले महान व्यक्ती
विल्यम शेक्सपिअर (१५६४–१६१६) – जगातील सर्वश्रेष्ठ नाटककार
विल्यम शेक्सपिअर यांचा जन्म २३ एप्रिल १५६४ रोजी इंग्लंडमधील स्ट्रॅटफोर्ड-अपॉन-अव्हॉन येथे झाला असल्याचे मानले जाते (जन्मतारीख निश्चित नाही, परंतु बाप्तिस्म्याची नोंद २६ एप्रिल १५६४ ची आहे). ते इंग्रजी साहित्यातील, आणि अनेक विद्वानांच्या मते जगाच्या साहित्यिक इतिहासातील, सर्वश्रेष्ठ नाटककार आणि कवी मानले जातात. त्यांनी ३७ नाटके, १५४ सॉनेट्स आणि अनेक कविता लिहिल्या. “Hamlet”, “Macbeth”, “Othello”, “King Lear”, “Romeo and Juliet”, “A Midsummer Night’s Dream”, “The Merchant of Venice” यांसारखी त्यांची अजरामर नाटके आजही जगभरात सादर केली जातात. २३ एप्रिल १६१६ रोजी त्याच जन्मतारखेला त्यांचे निधन झाले — हा इतिहासाचा एक विलक्षण योगायोग आहे.
मॅक्स प्लँक (१८५८–१९४७) – क्वांटम सिद्धांताचे जनक
मॅक्स प्लँक यांचा जन्म २३ एप्रिल १८५८ रोजी जर्मनीत झाला. ते विसाव्या शतकातील महान भौतिकशास्त्रज्ञांपैकी एक असून क्वांटम सिद्धांत (Quantum Theory) चे जनक मानले जातात. त्यांनी १९०० मध्ये मांडलेल्या “Planck’s Constant” या संकल्पनेने आधुनिक भौतिकशास्त्राचा चेहरा कायमचा बदलला. या योगदानाबद्दल त्यांना १९१८ मध्ये नोबेल पुरस्कार (भौतिकशास्त्र) देण्यात आला. आइन्स्टाइन यांनी म्हटले होते की प्लँक यांचे संशोधन हे निसर्गाच्या नियमांना समजून घेण्यातील एक क्रांतिकारी वळण होते. ४ ऑक्टोबर १९४७ रोजी त्यांचे निधन झाले.
पंडिता रमाबाई (१८५८–१९२२) – स्त्री-शिक्षण आणि समाजसुधारणेच्या अग्रदूत
पंडिता रमाबाई यांचा जन्म २३ एप्रिल १८५८ रोजी कर्नाटकातील कनरा जिल्ह्यात झाला. त्यांचे मूळ नाव रमा डोंगरे होते आणि त्या एका मराठी ब्राह्मण कुटुंबात जन्मल्या. वडील संस्कृत पंडित होते; त्यांनीच रमाबाईंना संस्कृत शिकवले. कलकत्त्याच्या विद्वान वर्गाने त्यांना “पंडिता” आणि “सरस्वती” या उपाध्या दिल्या. त्यांनी मुक्ती मिशन आणि शारदा सदन या संस्था स्थापन केल्या, ज्यांनी विधवा, अनाथ आणि उपेक्षित स्त्रियांना आसरा आणि शिक्षण दिले. त्या भारतातील पहिल्या महिला सामाजिक कार्यकर्त्यांपैकी एक होत्या ज्यांनी जातिव्यवस्था आणि स्त्रियांवरील अन्यायाला थेट आव्हान दिले. ५ एप्रिल १९२२ रोजी त्यांचे निधन झाले.
गुरू अंगद देव (१५०४–१५५२) – शिखांचे दुसरे गुरू
गुरू अंगद देव यांचा जन्म २३ एप्रिल १५०४ रोजी पंजाबमध्ये झाला. ते शीख धर्माचे दुसरे गुरू होते. गुरू नानक देव यांनी त्यांना आपला उत्तराधिकारी म्हणून नियुक्त केले. त्यांनी गुरुमुखी लिपीचे मानकीकरण केले आणि शिख धर्मग्रंथांसाठी तिचा वापर प्रचलित केला. लंगर (समुदायिक भोजन) ही परंपरा अधिक दृढ केली. २८ मार्च १५५२ रोजी त्यांचे निधन झाले.
अन्नपूर्णा देवी (१९२७–२०१८) – सुरबहारच्या एकमेव महिला वादक
अन्नपूर्णा देवी यांचा जन्म २३ एप्रिल १९२७ रोजी मध्य प्रदेशात झाला. त्या विख्यात संगीतकार उस्ताद अल्लाउद्दीन खान यांच्या कन्या आणि शिष्या होत्या. सुरबहार या अत्यंत दुर्मिळ तारवाद्याच्या त्या जगातील एकमेव महिला वादक होत्या. त्यांनी सार्वजनिक मैफिली देणे खूप लवकर बंद केले आणि आयुष्यभर एकांतात संगीताची साधना केली. १३ ऑक्टोबर २०१८ रोजी त्यांचे मुंबईत निधन झाले.
२३ एप्रिल – आजच्या दिवशी निधन झालेले महान व्यक्ती
सत्यजित रे (१९२१–१९९२) – भारतीय सिनेमाचे जागतिक दूत
सत्यजित रे यांचे निधन २३ एप्रिल १९९२ रोजी कोलकाता येथे हृदयविकाराने झाले — त्यांच्या ७१ व्या वाढदिवसाच्या केवळ ९ दिवस आधी. ते भारतातील सर्वश्रेष्ठ चित्रपट दिग्दर्शक, पटकथाकार, संगीतकार, कथाकार आणि चित्रकार होते. त्यांची पथेर पांचाली (१९५५) ही पहिली चित्रपट कॅन्स महोत्सवात “Best Human Document” पुरस्कार जिंकली. त्यांची अपू त्रयी (Apu Trilogy) — पथेर पांचाली, अपराजितो आणि अपूर संसार — ही जगातील महानतम चित्रपट-मालिका म्हणून मानली जाते. त्यांनी ३६ चित्रपटांचे दिग्दर्शन केले आणि ३५ राष्ट्रीय चित्रपट पुरस्कार मिळवले. निधनाच्या काही दिवस आधी, रुग्णालयातील अंथरुणावरून त्यांनी मानद ऑस्कर पुरस्कार स्वीकारला — हे करणारे ते पहिले भारतीय ठरले. त्यांना मृत्यूपूर्वी काही आठवड्यांमध्येच भारतरत्न पुरस्कारही देण्यात आला होता.
उस्ताद बडे गुलाम अली खान (१९०२–१९६८) – विसाव्या शतकाचे तानसेन
उस्ताद बडे गुलाम अली खान यांचे निधन २३ एप्रिल १९६८ रोजी हैदराबाद येथे झाले. ते हिंदुस्थानी शास्त्रीय संगीतातील पटियाला घराण्याचे सर्वोच्च गायक मानले जातात. त्यांचा आवाज अत्यंत मधुर आणि विस्तृत षड्जापासून पंचमापर्यंत पोहोचणारा होता. ते ख्याल आणि ठुमरी गायनासाठी विशेष प्रसिद्ध होते. त्यांना “विसाव्या शतकाचे तानसेन” असे म्हटले जाते.
माधवराव सप्रे (१८७१–१९२६) – हिंदी साहित्याचे अग्रदूत
माधवराव सप्रे यांचे निधन २३ एप्रिल १९२६ रोजी झाले. ते हिंदी साहित्य, पत्रकारिता आणि स्वातंत्र्य चळवळीतील एक महत्त्वाचे व्यक्तिमत्त्व होते. त्यांची “एक टोकरी भर मिट्टी” (एक टोपलीभर माती) ही कथा हिंदी साहित्यातील पहिली मूळ कथा मानली जाते. ते छत्तीसगडमधील रायपूरमधून “छत्तीसगड मित्र” हे पहिले हिंदी मासिक काढत असत.
बोरिस येल्त्सिन (१९३१–२००७) – रशियाचे पहिले अध्यक्ष
बोरिस येल्त्सिन यांचे निधन २३ एप्रिल २००७ रोजी मॉस्को येथे झाले. ते रशियन फेडरेशनचे पहिले अध्यक्ष (१९९१–१९९९) होते. सोव्हिएत संघाच्या विघटनानंतर (१९९१) उदयास आलेल्या नव्या रशियाचे ते पहिले लोकशाही नेते होते. त्यांनी येणाऱ्या व्लादिमीर पुतिन यांना आपला उत्तराधिकारी म्हणून नियुक्त केले.
शमशाद बेगम (१९१९–२०१३) – सुवर्णकाळातील हिंदी गीतांची आवाज
शमशाद बेगम यांचे निधन २३ एप्रिल २०१३ रोजी मुंबई येथे वयाच्या ९४ व्या वर्षी झाले. त्या हिंदी चित्रपटसृष्टीच्या सुवर्णकाळातील (१९४०-१९५०चे दशक) एक आघाडीच्या पार्श्वगायिका होत्या. “कजरा मोहब्बतवाला”, “लेके पहला पहला प्यार”, “मेरा नाम अब्दुल्ला” यांसारखी त्यांची अनेक गाणी आजही लोकप्रिय आहेत. त्यांचा आवाज अत्यंत लाघवी आणि जिवंत होता.
२३ एप्रिल – जागतिक पुस्तक आणि कॉपीराइट दिन – संपूर्ण माहिती
जागतिक पुस्तक दिन म्हणजे काय? (What is World Book Day?)
दरवर्षी २३ एप्रिल रोजी जगभरात जागतिक पुस्तक आणि कॉपीराइट दिन (World Book and Copyright Day) साजरा केला जातो. UNESCO ने १९९५ साली हा दिवस घोषित केला. वाचन संस्कृती जोपासणे, लेखकांना आदर देणे, बौद्धिक संपत्तीचे रक्षण करणे आणि जगभरातील तरुणांना पुस्तकांकडे आकर्षित करणे हे या दिवसाचे मुख्य उद्दिष्ट आहे. आज १०० हून अधिक देशांमध्ये हा दिवस उत्साहाने साजरा केला जातो.
२३ एप्रिलच हा दिवस का निवडला?
UNESCO ने जागतिक पुस्तक दिनासाठी २३ एप्रिल हा दिवस खास कारणाने निवडला. या दिवशी जगाच्या साहित्यिक इतिहासातील दोन महान लेखकांचा अंत झाला. इंग्रजी साहित्याचे जनक विल्यम शेक्सपिअर यांचे निधन २३ एप्रिल १६१६ रोजी झाले — आणि याच दिवशी स्पेनचे महान लेखक मिगेल द सर्व्हान्टेस (“Don Quixote” चे लेखक) यांचेही निधन झाले. त्याच दिवशी रशियन कादंबरीकार व्लादिमीर नाबोकोव्ह यांचाही जन्म आहे. या असामान्य साहित्यिक योगायोगामुळे हा दिवस जागतिक पुस्तक दिनासाठी सर्वात योग्य मानला गेला.
जागतिक पुस्तक दिनाचा इतिहास
स्पेनमध्ये “Sant Jordi’s Day” (सेंट जॉर्ज दिन) हा सण पारंपरिकरित्या पुस्तके आणि गुलाबांच्या भेटवस्तुंशी जोडलेला आहे आणि तो २३ एप्रिलला साजरा होतो. या स्पॅनिश परंपरेतूनच UNESCO ला जागतिक पुस्तक दिनाची प्रेरणा मिळाली. UNESCO च्या सर्वसाधारण परिषदेत (Paris, 1995) हा प्रस्ताव मंजूर झाला आणि पहिला जागतिक पुस्तक दिन २३ एप्रिल १९९५ रोजी साजरा झाला.
भारतात पुस्तक दिन कसा साजरा होतो?
भारतात या दिवशी ग्रंथालयांमध्ये विशेष कार्यक्रम, शाळा-महाविद्यालयांमध्ये वाचन स्पर्धा, पुस्तक प्रदर्शने, लेखक-संवाद कार्यक्रम आयोजित केले जातात. National Book Trust (NBT) या भारत सरकारच्या संस्थेकडून विविध भाषांमध्ये स्वस्त दरात पुस्तके उपलब्ध करून दिली जातात. MPSC आणि UPSC परीक्षेच्या दृष्टीने UNESCO, जागतिक पुस्तक दिन आणि कॉपीराइट याबाबतची माहिती महत्त्वाची आहे.
MPSC / UPSC Quick Reference – २३ एप्रिल दिनविशेष
| वर्ष | घटना / व्यक्ती | महत्त्व / MPSC कोण |
|---|---|---|
| १५०४ | गुरू अंगद देव – जन्म | शिखांचे दुसरे गुरू; गुरुमुखी लिपी प्रमाणित केली |
| १५६४ | विल्यम शेक्सपिअर – जन्म (अंदाजे) | इंग्रजी साहित्याचे जनक; ३७ नाटके, १५४ सॉनेट्स |
| १६१६ | विल्यम शेक्सपिअर – निधन | याच दिवशी सर्व्हान्टेस यांचेही निधन; World Book Day चे कारण |
| १७७४ | ब्रिटिशांकडून रोहिलखंड जिंकणे | भारतातील ब्रिटिश साम्राज्य विस्ताराचा टप्पा |
| १८५८ | मॅक्स प्लँक – जन्म | क्वांटम सिद्धांताचे जनक; नोबेल पुरस्कार भौतिकशास्त्र (१९१८) |
| १८५८ | पंडिता रमाबाई – जन्म | स्त्री-शिक्षण अग्रदूत; शारदा सदन संस्थापक; पंडिता-सरस्वती उपाधी |
| १९२० | तुर्की ग्रँड नॅशनल असेंब्ली – स्थापना | आधुनिक तुर्कस्तानचा पाया; अतातुर्क नेतृत्व |
| १९८४ | AIDS विषाणू (HIV) शोध जाहीर | वैद्यकशास्त्रातील ऐतिहासिक घटना; NACO – भारत (१९८६) |
| १९९२ | सत्यजित रे – निधन | भारतरत्न (१९९२); मानद ऑस्कर (१९९२); दादासाहेब फाळके (१९८४) |
| १९९५ | पहिला जागतिक पुस्तक दिन – UNESCO | २३ एप्रिलला दरवर्षी; शेक्सपिअर/सर्व्हान्टेस यांचा संदर्भ |
| २००५ | YouTube वर पहिला व्हिडीओ अपलोड | जावेद करीम; “Me at the zoo”; इंटरनेट इतिहासातील मैलाचा दगड |
| २०१३ | क्रिस गेल – IPL मधील सर्वात वेगवान शतक (३० चेंडूत) | १७५ धावा; १७ षटकार; IPL विक्रम |
थोडक्यात – २३ एप्रिल दिनविशेष
२३ एप्रिल हा दिवस जगाच्या साहित्यिक आणि सांस्कृतिक इतिहासात अत्यंत महत्त्वाचा आहे. या दिवशी जागतिक पुस्तक आणि कॉपीराइट दिन (World Book Day) साजरा होतो — कारण याच दिवशी शेक्सपिअर (जन्म व मृत्यू, १५६४/१६१६) आणि मिगेल द सर्व्हान्टेस (निधन, १६१६) यांचे साहित्यिक अस्तित्व एकाच तारखेशी जोडले आहे. भारताचे महान चित्रपटकार सत्यजित रे यांचे निधन (१९९२) आणि समाजसुधारक पंडिता रमाबाई यांचा जन्म (१८५८) या दिवशी झाला. मॅक्स प्लँक (क्वांटम सिद्धांत), गुरू अंगद देव (शिखांचे दुसरे गुरू), उस्ताद बडे गुलाम अली खान (हिंदुस्थानी शास्त्रीय संगीत), बोरिस येल्त्सिन (रशियाचे पहिले अध्यक्ष) आणि YouTube चा पहिला व्हिडीओ (२००५) या सगळ्या ऐतिहासिक घटना या दिवसाशी जोडलेल्या आहेत.
वारंवार विचारले जाणारे प्रश्न – २३ एप्रिल दिनविशेष (FAQ)
२३ एप्रिल हा कोणता दिवस आहे?
२३ एप्रिल हा दिवस जगभर जागतिक पुस्तक आणि कॉपीराइट दिन (World Book and Copyright Day) म्हणून साजरा केला जातो. UNESCO ने १९९५ मध्ये हा दिवस घोषित केला. विल्यम शेक्सपिअर आणि मिगेल द सर्व्हान्टेस या दोन महान लेखकांचा संदर्भ या तारखेशी जोडलेला असल्याने हा दिवस निवडण्यात आला.
सत्यजित रे यांचे निधन कधी झाले?
भारताचे महान चित्रपट दिग्दर्शक सत्यजित रे यांचे निधन २३ एप्रिल १९९२ रोजी कोलकाता येथे हृदयविकाराने झाले. त्यांनी मृत्यूपूर्वीच भारतरत्न (१९९२) आणि मानद ऑस्कर (१९९२) हे दोन सर्वोच्च पुरस्कार प्राप्त केले होते. ते मानद ऑस्कर मिळवणारे पहिले भारतीय आहेत.
जागतिक पुस्तक दिन (World Book Day) कोणी आणि केव्हा सुरू केला?
जागतिक पुस्तक आणि कॉपीराइट दिन UNESCO (United Nations Educational, Scientific and Cultural Organization) ने सुरू केला. १९९५ च्या UNESCO सर्वसाधारण परिषदेत (Paris) हा प्रस्ताव मंजूर झाला आणि २३ एप्रिल १९९५ रोजी पहिला जागतिक पुस्तक दिन साजरा झाला. विल्यम शेक्सपिअर आणि मिगेल द सर्व्हान्टेस यांच्या निधनाची तारीख (२३ एप्रिल) हे मुख्य कारण होते.
मॅक्स प्लँक कोण होते?
मॅक्स प्लँक हे जर्मन भौतिकशास्त्रज्ञ असून ते क्वांटम सिद्धांत (Quantum Theory) चे जनक मानले जातात. त्यांचा जन्म २३ एप्रिल १८५८ रोजी जर्मनीत झाला. त्यांनी १९०० मध्ये ऊर्जा पाकिटांच्या (energy quanta) संकल्पनेचे प्रतिपादन केले. या योगदानाबद्दल त्यांना १९१८ मध्ये नोबेल पुरस्कार (भौतिकशास्त्र) देण्यात आला.
YouTube वर पहिला व्हिडीओ कधी अपलोड झाला?
YouTube वर पहिला व्हिडीओ २३ एप्रिल २००५ रोजी अपलोड झाला. YouTube चे सह-संस्थापक जावेद करीम यांनी “Me at the zoo” या शीर्षकाचा १८ सेकंदांचा व्हिडीओ अपलोड केला. या व्हिडीओत ते सॅन दिएगो प्राणिसंग्रहालयात हत्तींसमोर उभे असल्याचे दाखवले आहे. आज हा व्हिडीओ ३०+ कोटी वेळा पाहिला गेला आहे.
पंडिता रमाबाई कोण होत्या?
पंडिता रमाबाई (जन्म २३ एप्रिल १८५८, कर्नाटक) या भारतातील एक थोर समाजसुधारक, स्त्री-शिक्षण अग्रदूत आणि विदुषी होत्या. संस्कृतमधील प्रकांड पांडित्यासाठी कलकत्त्याने त्यांना “पंडिता” आणि “सरस्वती” उपाधी दिल्या. त्यांनी पुण्यात शारदा सदन (१८८९) स्थापून विधवा स्त्रियांना शिक्षण आणि आसरा दिला. भारत सरकारने त्यांच्या सन्मानार्थ टपाल तिकीट जारी केले.
विल्यम शेक्सपिअर यांचा जन्म आणि मृत्यू एकाच दिवशी झाला का?
हो, असे मानले जाते. विल्यम शेक्सपिअर यांचा जन्म २३ एप्रिल १५६४ रोजी आणि मृत्यू देखील २३ एप्रिल १६१६ रोजी झाला. (जन्मतारीख निश्चित नाही — बाप्तिस्म्याची नोंद २६ एप्रिलची आहे, परंतु परंपरेने २३ एप्रिल मानला जातो.) त्याच दिवशी स्पेनचे महान लेखक मिगेल द सर्व्हान्टेस यांचेही निधन झाले — या साहित्यिक योगायोगामुळेच UNESCO ने हा दिवस जागतिक पुस्तक दिन म्हणून निवडला.
