२८ एप्रिल १९४५ — इटलीचा हुकूमशहा बेनिटो मुसोलिनी पकडला गेला आणि गोळ्या घालून ठार केला गेला… त्याच दिवशी इतिहासात आणखी काय घडलं? आज २८ एप्रिल दिनविशेषमध्ये आपण जाणून घेणार आहोत या दिवसाच्या महत्वाच्या घटना, जन्म आणि मृत्यू.
२८ एप्रिल हा दिवस जागतिक आणि भारतीय इतिहासाच्या अनेक महत्त्वाच्या प्रकरणांशी जोडलेला आहे. आज आपण जाणून घेऊया २८ एप्रिलच्या दिनविशेष माहिती — महत्त्वाच्या घटना, जन्म, मृत्यू आणि विशेष दिन.
२८ एप्रिलच्या महत्त्वाच्या ऐतिहासिक घटना
⚓ १७८९ – HMS Bounty वर ऐतिहासिक बंड
२८ एप्रिल १७८९ रोजी ब्रिटिश नौदलाच्या HMS Bounty या जहाजावर इतिहासातील सर्वात प्रसिद्ध सागरी बंड घडले. फ्लेचर ख्रिश्चन याच्या नेतृत्वाखाली नाविकांनी कॅप्टन विलियम ब्लाय यांना आणि १८ इतर साथीदारांना एका छोट्या नावेत टाकून दिले आणि जहाजाचा ताबा घेतला. कॅप्टन ब्लायच्या कठोर वर्तनामुळे आणि ताहितीच्या आरामदायी जीवनाच्या ओढीमुळे हे बंड घडले. आश्चर्याची गोष्ट म्हणजे कॅप्टन ब्लाय त्या छोट्या नावेत ४७ दिवस ४७ माणसांसह ३,५०० मैल प्रवास करून सुरक्षित पोहोचले!
🇮🇹 १९४५ – बेनिटो मुसोलिनीचा अंत — इटलीच्या फॅसिझमचे पतन
२८ एप्रिल १९४५ रोजी इटलीचा हुकूमशहा बेनिटो मुसोलिनी आणि त्याची प्रेयसी क्लारा पेताची यांना इटालियन पक्षपाती (partisans) यांनी स्विट्झर्लंडला पळण्याचा प्रयत्न करताना पकडले आणि गोळ्या घालून ठार केले. त्यांचे मृतदेह मिलानमध्ये उलटे टांगण्यात आले. मुसोलिनीने इटलीत २३ वर्षे फॅसिस्ट राजवट चालवली होती. “Il Duce” (नेता) म्हणून ओळखला जाणारा मुसोलिनी हिटलरचा जवळचा मित्र आणि फॅसिझमचा संस्थापक होता. त्याच्या मृत्यूच्या दोन दिवसांनंतर हिटलरनेही आत्महत्या केली (३० एप्रिल १९४५).
🚣 १९४७ – Thor Heyerdahl चा Kon-Tiki प्रवास — साहसाची अद्भुत गाथा
२८ एप्रिल १९४७ रोजी नॉर्वेजियन वांशिकशास्त्रज्ञ Thor Heyerdahl आणि त्यांच्या ५ साथीदारांनी पेरूच्या किनाऱ्यावरून एका बांबू आणि लाकडाच्या तराफ्यावर (raft) — Kon-Tiki — प्रशांत महासागर ओलांडण्याचा प्रवास सुरू केला. त्यांचा उद्देश होता — हे सिद्ध करणे की प्राचीन दक्षिण अमेरिकन लोक साध्या साधनांनी पॉलिनेशियापर्यंत पोहोचू शकत होते. १०१ दिवसांत ४,३०० मैल प्रवास करून ते पॉलिनेशियाजवळील बेटावर पोहोचले. या प्रवासावर आधारित “Kon-Tiki” चित्रपटाला Oscar मिळाला.
🇯🇵 १९५२ – Treaty of San Francisco लागू — जपानला स्वातंत्र्य
२८ एप्रिल १९५२ रोजी Treaty of San Francisco (San Francisco Peace Treaty) अधिकृतपणे लागू झाला. या करारामुळे दुसऱ्या महायुद्धानंतर जपानवर असलेला मित्र राष्ट्रांचा ताबा (Allied Occupation) संपला आणि जपानने आपले पूर्ण सार्वभौमत्व परत मिळवले. या करारावर जपान आणि ४८ मित्र राष्ट्रांनी स्वाक्षरी केली होती (सप्टेंबर १९५१). या करारातून जपान-अमेरिका सुरक्षा संधीही झाली.
🥊 १९६७ – मुहम्मद अली यांनी सेनाभरती नाकारली — इतिहासातील सर्वात धाडसी निर्णय
२८ एप्रिल १९६७ रोजी जगातील सर्वश्रेष्ठ मुष्टीयोद्धे मुहम्मद अली (Cassius Clay) यांनी व्हिएतनाम युद्धासाठी अमेरिकन सेनाभरती स्वीकारण्यास ठामपणे नकार दिला. त्यांनी धार्मिक कारणे (Islam) आणि युद्धाला नैतिक विरोध यांचा हवाला दिला. त्यांचे प्रसिद्ध वाक्य: “I ain’t got no quarrel with them Viet Cong.” या निर्णयामुळे त्यांची World Heavyweight Championship त्वरित काढून घेण्यात आली आणि बॉक्सिंग परवाना रद्द करण्यात आला. सर्वोच्च न्यायालयाने १९७१ मध्ये त्यांचा निर्णय योग्य ठरवला आणि ते पुन्हा चॅम्पियन बनले.
🇫🇷 १९६९ – चार्ल्स डी गॉल यांचा राजीनामा — फ्रान्सच्या राष्ट्राध्यक्षाचे पतन
२८ एप्रिल १९६९ रोजी फ्रान्सचे महान राष्ट्राध्यक्ष चार्ल्स डी गॉल यांनी राजीनामा दिला. राज्यघटनात्मक सुधारणांसाठी घेतलेल्या सार्वमतात त्यांचा प्रस्ताव फेटाळला गेल्यानंतर त्यांनी राष्ट्राध्यक्षपद सोडले. ते WWII मध्ये फ्रान्सचे “Free France” चळवळीचे नेते होते आणि फ्रान्सला नाझी कब्जातून मुक्त केल्यानंतर पहिले नेते बनले होते. त्यांनी Fifth French Republic ची स्थापना केली (१९५८) आणि NATO च्या लष्करी कमांडमधून फ्रान्सला बाहेर काढले.
🚀 २००१ – डेनिस टिटो — जगातील पहिला अंतराळ पर्यटक
२८ एप्रिल २००१ रोजी अमेरिकन उद्योजक डेनिस टिटो हे जगातील पहिले खाजगी अंतराळ पर्यटक बनले. त्यांनी रशियन Soyuz TM-32 रॉकेटद्वारे International Space Station (ISS) वर प्रवास केला. त्यांनी या अनुभवासाठी सुमारे $२ कोटी (20 million USD) मोजले आणि ISS वर ८ दिवस घालवले. या घटनेने “Space Tourism” या नव्या उद्योगाचा पाया घातला — ज्याने पुढे SpaceX, Blue Origin सारख्या कंपन्यांना प्रेरणा दिली.
🇦🇺 १९९६ – पोर्ट आर्थर नरसंहार — ऑस्ट्रेलियातील सर्वात भीषण बंदूक हल्ला
२८–२९ एप्रिल १९९६ रोजी ऑस्ट्रेलियातील तस्मानियामध्ये पोर्ट आर्थर या ऐतिहासिक गावी मार्टिन ब्रायंट याने बेछूट गोळीबार केला आणि ३५ निरपराध लोक ठार केले. हे ऑस्ट्रेलियातील इतिहासातील सर्वात भीषण बंदूक हल्ले मानले जाते. या घटनेनंतर ऑस्ट्रेलिया सरकारने अत्यंत कठोर बंदूक नियंत्रण कायदे लागू केले आणि National Firearms Buyback Program राबवले — जे जगभरात आदर्श मानले जाते.
📺 २००४ – Abu Ghraib तुरुंग अत्याचाराचे फोटो जाहीर — जागतिक वादळ
२८ एप्रिल २००४ रोजी CBS च्या “60 Minutes II” कार्यक्रमाने इराकमधील Abu Ghraib तुरुंगात अमेरिकन सैन्याने इराकी कैद्यांवर केलेल्या अत्याचाराचे भीषण फोटो प्रसारित केले. या फोटोंनी जगभरात प्रचंड खळबळ माजली. या प्रकरणाने Bush प्रशासनाची जगभरातील प्रतिमा बिघडली आणि इराक युद्धाविरोधी जनमत अधिक तीव्र झाले. Geneva Conventions आणि मानवाधिकारांच्या उल्लंघनाच्या प्रश्नावर जागतिक चर्चा सुरू झाली.
२८ एप्रिल – आजच्या दिवशी जन्मलेले महान व्यक्ती
🇺🇸 जेम्स मोनरो (१७५८–१८३१) – अमेरिकेचे ५वे राष्ट्राध्यक्ष, Monroe Doctrine चे प्रणेते
जेम्स मोनरो यांचा जन्म २८ एप्रिल १७५८ रोजी वेस्टमोरलँड काउंटी, व्हर्जिनिया, अमेरिका येथे झाला. ते अमेरिकेचे ५वे राष्ट्राध्यक्ष (१८१७–१८२५) होते. त्यांच्या कार्यकाळाला “Era of Good Feelings” म्हटले जाते. सर्वात महत्त्वाचे — त्यांनी Monroe Doctrine (१८२३) जाहीर केला ज्यात असे सांगण्यात आले की अमेरिका खंडात कोणत्याही युरोपीय देशाने नवीन वसाहती स्थापन करण्यास अमेरिका विरोध करेल. हे अमेरिकन परराष्ट्र धोरणाचे आजही एक महत्त्वाचे तत्त्व आहे.
🏭 ऑस्कर शिंडलर (१९०८–१९७४) – Holocaust मधील “देवदूत” उद्योजक
ऑस्कर शिंडलर यांचा जन्म २८ एप्रिल १९०८ रोजी झव्हिटाऊ, ऑस्ट्रो-हंगेरियन साम्राज्य (आजचे झेक प्रजासत्ताक) येथे झाला. ते जर्मन उद्योजक होते ज्यांनी दुसऱ्या महायुद्धात नाझींच्या Holocaust मधून १,२०० हून अधिक ज्यू लोकांना वाचवले. त्यांनी आपल्या कारखान्यात या लोकांना “आवश्यक कामगार” म्हणून नोंदवून त्यांना मृत्यू छावण्यांमधून वाचवले. त्यांच्या जीवनावर Steven Spielberg यांनी “Schindler’s List” (१९९३) हा Oscar विजेता चित्रपट बनवला.
🚗 फेरुचियो लॅम्बोर्गिनी (१९१६–१९९३) – Lamborghini कारचे संस्थापक
फेरुचियो लॅम्बोर्गिनी यांचा जन्म २८ एप्रिल १९१६ रोजी सेंटो, इटली येथे झाला. ते यांत्रिकी अभियंता आणि उद्योजक होते. पहिले ट्रॅक्टर बनवण्यापासून सुरुवात करून त्यांनी Lamborghini ही जगप्रसिद्ध लक्झरी स्पोर्ट्स कार कंपनी स्थापन केली (१९६३). आख्यायिका अशी आहे की Ferrari चे मालक Enzo Ferrari यांनी त्यांना तुच्छ लेखल्यामुळे लॅम्बोर्गिनीने स्वतःच्या नावाची सुपरकार बनवण्याचा निर्णय केला!
📚 हार्पर ली (१९२६–२०१६) – “To Kill a Mockingbird” ची लेखिका
नेल हार्पर ली यांचा जन्म २८ एप्रिल १९२६ रोजी मॉन्रोव्हिल, अलाबामा, अमेरिका येथे झाला. त्यांनी लिहिलेल्या “To Kill a Mockingbird” (१९६०) या कादंबरीने अमेरिकन वर्णवादाच्या विरोधात जनजागृती केली आणि Pulitzer Prize for Fiction (१९६१) जिंकला. या पुस्तकाने वकील Atticus Finch हा न्यायाचा आणि समतेचा प्रतीक-पुरुष साहित्यात निर्माण केला. त्यांना Presidential Medal of Freedom (२००७) मिळाला. त्यांच्या बालपणीचे मित्र Truman Capote यांनीही या पुस्तकाच्या लेखनात सहाय्य केले असे म्हटले जाते.
🎤 जे लेनो (१९५०) – अमेरिकेचे प्रसिद्ध टीव्ही होस्ट
जेम्स डग्लस म्यूर लेनो यांचा जन्म २८ एप्रिल १९५० रोजी न्यू रोशेल, न्यूयॉर्क, अमेरिका येथे झाला. ते अमेरिकेचे प्रसिद्ध स्टँड-अप कॉमेडियन आणि टेलिव्हिजन होस्ट आहेत. त्यांनी NBC च्या “The Tonight Show with Jay Leno” (१९९२–२०१४) चे दीर्घकाळ संचालन केले. ते प्रचंड कार संग्राहक म्हणूनही ओळखले जातात.
🎬 पेनेलोपे क्रुझ (१९७४) – Academy Award विजेती स्पॅनिश अभिनेत्री
पेनेलोपे क्रुझ सांचेझ यांचा जन्म २८ एप्रिल १९७४ रोजी अल्कोबेंडास, स्पेन येथे झाला. त्या जगातील सर्वाधिक प्रतिभावान अभिनेत्रींपैकी एक आहेत. “Vicky Cristina Barcelona” (२००८) मधील अभिनयासाठी त्यांना Academy Award for Best Supporting Actress मिळाला. पेड्रो अल्मोदोव्हार, वूडी अॅलन यांसारख्या दिग्दर्शकांबरोबर त्यांनी काम केले. त्या अभिनेते हावियेर बार्डेम यांच्या पत्नी आहेत.
🇮🇳 सद्दाम हुसेन (१९३७–२००६) – इराकचे माजी राष्ट्राध्यक्ष
सद्दाम हुसेन अब्द अल-माजिद अल-तिक्रिती यांचा जन्म २८ एप्रिल १९३७ रोजी तिक्रित, इराक येथे झाला. ते इराकचे राष्ट्राध्यक्ष (१९७९–२००३) होते. त्यांच्या राजवटीत अनेक मानवाधिकार उल्लंघने झाली. इराण-इराक युद्ध (१९८०–१९८८), कुवेत आक्रमण (१९९०) आणि पुढे इराक युद्ध (२००३) यामुळे त्यांना पकडले गेले आणि ३० डिसेंबर २००६ रोजी फाशी देण्यात आली.
🎭 हर्था मार्क्स एअर्टन (१८५४–१923) – ब्रिटिश महिला शास्त्रज्ञ
हर्था मार्क्स एअर्टन यांचा जन्म २८ एप्रिल १८५४ रोजी झाला. त्या ब्रिटिश अभियंत्री, गणितज्ञ, भौतिकशास्त्रज्ञ आणि शोधक होत्या. त्यांनी विद्युत चापाचे (electric arc) संशोधन केले. त्या Royal Society ला संशोधनपत्र सादर करणाऱ्या पहिल्या महिला ठरल्या. त्या मताधिकार चळवळ (Suffragette Movement) च्याही सक्रिय सदस्य होत्या. Albert Einstein यांच्याशी त्यांची मैत्री होती.
२८ एप्रिल – आजच्या दिवशी निधन झालेले महान व्यक्ती
🇮🇹 बेनिटो मुसोलिनी (१८८३–१९४५) – इटलीचा फॅसिस्ट हुकूमशहा
बेनिटो अमिलकेर आंद्रेआ मुसोलिनी यांचा मृत्यू २८ एप्रिल १९४५ रोजी इटालियन पक्षपाती यांच्या हस्ते झाला. “Il Duce” म्हणून ओळखले जाणारे मुसोलिनी हे Fascism या राजकीय विचारधारेचे संस्थापक होते. त्यांनी १९२२ मध्ये “March on Rome” द्वारे सत्ता हाती घेतली. हिटलरशी युती करून WWII मध्ये उतरल्यामुळे त्यांचा आणि इटलीचा अधःपात झाला. त्यांच्या मृत्यूने इटलीतील फॅसिझमचा अंत झाला.
📚 हार्पर ली (१९२६–२०१६) – “To Kill a Mockingbird” ची अमर लेखिका
हार्पर ली यांचे निधन १९ फेब्रुवारी २०१६ रोजी झाले (जन्म: २८ एप्रिल १९२६). त्यांनी केवळ दोन कादंबऱ्या प्रसिद्ध केल्या — “To Kill a Mockingbird” (१९६०) आणि “Go Set a Watchman” (२०१५) — पण त्या अमेरिकन साहित्यात अमर राहिल्या. “To Kill a Mockingbird” ने वर्षानुवर्षे अमेरिकन समाजाला वर्णवादाविरुद्ध विचार करायला भाग पाडले. ते पुस्तक आजही जगभरात कोट्यवधी प्रतींमध्ये विकले जाते.
🚗 फेरुचियो लॅम्बोर्गिनी (१९१६–१९९३) – Lamborghini कारचे निर्माते
फेरुचियो लॅम्बोर्गिनी यांचे निधन २० फेब्रुवारी १९९३ रोजी झाले (जन्म: २८ एप्रिल १९१६). ते इटालियन अभियंता आणि उद्योजक होते ज्यांनी ट्रॅक्टरपासून सुरुवात करून जगातील सर्वाधिक प्रतिष्ठित सुपरकार ब्रँडची स्थापना केली. Lamborghini Miura (१९६६) — जगातील पहिली आधुनिक सुपरकार — त्यांची सर्वात मोठी देण मानली जाते.
🎭 लायनेल बॅरीमोर (१८७८–१९५४) – हॉलीवूड सुवर्ण युगातील महान अभिनेता
लायनेल बॅरीमोर यांचे निधन १५ नोव्हेंबर १९५४ रोजी झाले (जन्म: २८ एप्रिल १८७८). ते हॉलीवूडच्या सुवर्णयुगातील प्रसिद्ध बॅरीमोर कुटुंबातील अभिनेते होते. “A Free Soul” (१९३१) मधील अभिनयासाठी त्यांना Academy Award मिळाला. “It’s a Wonderful Life” (१९४६) मध्ये Mr. Potter या खलनायकाच्या भूमिकेसाठी ते विशेषतः ओळखले जातात.
🏏 सर कॉलिन काउड्री (१९३२–२०००) – इंग्लंडचे महान क्रिकेटपटू
सर मायकल कॉलिन काउड्री यांचे निधन ४ मार्च २००० रोजी झाले (जन्म: २८ एप्रिल १९३२). ते इंग्लंडचे माजी क्रिकेट कर्णधार आणि महान फलंदाज होते. त्यांनी ११४ Test सामन्यांत ७,६२४ धावा केल्या. MCC (Marylebone Cricket Club) चे ते अध्यक्ष होते. ICC ने त्यांच्या नावाने Spirit of Cricket Cowdrey Medal सुरू केले — जे क्रिकेटमधील प्रामाणिक खेळाडूवृत्तीसाठी दिले जाते.
२८ एप्रिल – जागतिक कामगार सुरक्षा आणि आरोग्य दिन (World Day for Safety and Health at Work)
🦺 जागतिक कामगार सुरक्षा दिन म्हणजे काय?
दरवर्षी २८ एप्रिल रोजी जागतिक कामगार सुरक्षा आणि आरोग्य दिन (World Day for Safety and Health at Work) साजरा केला जातो. हा दिवस International Labour Organization (ILO) ने सुरू केला (२००३). कामाच्या ठिकाणी होणाऱ्या अपघात, आजार आणि मृत्यूंबाबत जागरूकता निर्माण करणे हा त्याचा उद्देश आहे. जगभरात दरवर्षी २.३ दशलक्ष कामगार कामाशी संबंधित अपघात आणि आजारांमुळे मृत्युमुखी पडतात.
📌 भारत आणि कामगार सुरक्षा
भारतात Factories Act (१९४८), Mines Act (१९५२), Building and Other Construction Workers Act (१९९६) हे कामगार सुरक्षेचे मुख्य कायदे आहेत. Ministry of Labour and Employment कामगार सुरक्षेसाठी जबाबदार आहे. भारतात असंघटित क्षेत्रातील कामगारांना सुरक्षेची सर्वाधिक गरज आहे — बांधकाम, खाणकाम, शेती आणि कापड उद्योग यात धोका अधिक आहे.
📌 National Superhero Day (अमेरिका)
२८ एप्रिल हा National Superhero Day म्हणूनही साजरा केला जातो (अमेरिका). हा दिवस काल्पनिक सुपरहिरोंना आणि वास्तविक जीवनातील नायकांना — सैनिक, डॉक्टर, पोलीस, अग्निशामक — यांना श्रद्धांजली देण्यासाठी साजरा केला जातो. Marvel Comics ने हा दिवस १९९५ मध्ये सुरू केला.
MPSC / UPSC Quick Reference – २८ एप्रिल दिनविशेष
| वर्ष | घटना / व्यक्ती | महत्त्व / MPSC कोण |
|---|---|---|
| १७५८ | जेम्स मोनरो – जन्म | अमेरिकेचे ५वे राष्ट्राध्यक्ष; Monroe Doctrine (१८२३) |
| १७८९ | HMS Bounty बंड – प्रशांत महासागर | फ्लेचर ख्रिश्चन vs कॅप्टन ब्लाय; सागरी इतिहासातील प्रसिद्ध बंड |
| १९०८ | ऑस्कर शिंडलर – जन्म | Holocaust मध्ये १,२०० ज्यू वाचवले; “Schindler’s List” (Spielberg, १९९३) |
| १९१६ | फेरुचियो लॅम्बोर्गिनी – जन्म | Lamborghini कंपनी संस्थापक (१९६३); Lamborghini vs Ferrari |
| १९२६ | हार्पर ली – जन्म | “To Kill a Mockingbird”; Pulitzer (१९६१); Presidential Medal of Freedom (२००७) |
| १९४५ | मुसोलिनी – मृत्यू (२८ एप्रिल) | Fascism संस्थापक; WWII Axis Powers; “Il Duce”; इटली फॅसिझमचा अंत |
| १९४७ | Kon-Tiki प्रवास – Thor Heyerdahl | पेरू ते पॉलिनेशिया; १०१ दिवस; ४,३०० मैल; Oscar विजेता चित्रपट |
| १९५२ | Treaty of San Francisco – लागू | जपानला स्वातंत्र्य; Allied Occupation समाप्त; भारताने स्वतंत्र करार केला |
| १९६७ | मुहम्मद अली – सेनाभरती नकार | Vietnam War; Championship जप्त; SC ने १९७१ मध्ये सोडवले; “The Greatest” |
| १९६९ | चार्ल्स डी गॉल – राजीनामा | Fifth Republic; NATO military command त्याग (१९६६); Free France WWII |
| १९९६ | पोर्ट आर्थर नरसंहार – ऑस्ट्रेलिया | ३५ मृत्यू; ऑस्ट्रेलियाचे Gun Control मॉडेल; Firearms Buyback |
| २००१ | डेनिस टिटो – पहिला अंतराळ पर्यटक | ISS वर ८ दिवस; $२ कोटी; Space Tourism उद्योगाची सुरुवात |
| २०२६ | जागतिक कामगार सुरक्षा दिन | ILO; २८ एप्रिल; जिनिव्हा; भारत संस्थापक सदस्य; कामगार हक्क |
थोडक्यात – २८ एप्रिल दिनविशेष
२८ एप्रिल हा दिवस जागतिक इतिहासात अनेक महत्त्वाच्या घटनांचा साक्षीदार आहे. HMS Bounty बंड (१७८९) — इतिहासातील सर्वात प्रसिद्ध सागरी बंड — याच दिवशी घडले. बेनिटो मुसोलिनी यांचा अंत (१९४५) आणि इटलीच्या फॅसिझमचे पतन याच तारखेशी जोडलेले आहे. मुहम्मद अली यांचा धाडसी व्हिएतनाम सेनाभरती नकार (१९६७), Treaty of San Francisco (१९५२) द्वारे जपानला स्वातंत्र्य, Thor Heyerdahl चा Kon-Tiki प्रवास (१९४७) आणि जगातील पहिला अंतराळ पर्यटक डेनिस टिटो (२००१) — या सर्व घटना याच दिवशी घडल्या. “To Kill a Mockingbird“ची लेखिका हार्पर ली, Lamborghini चे संस्थापक फेरुचियो लॅम्बोर्गिनी, आणि Holocaust नायक ऑस्कर शिंडलर — हे तिघेही याच दिवशी जन्मले. आज जागतिक कामगार सुरक्षा दिन म्हणूनही हा दिवस पाळला जातो.
वारंवार विचारले जाणारे प्रश्न – २८ एप्रिल दिनविशेष (FAQ)
२८ एप्रिल हा कोणता विशेष दिन म्हणून ओळखला जातो?
२८ एप्रिल हा जागतिक कामगार सुरक्षा आणि आरोग्य दिन (World Day for Safety and Health at Work) म्हणून ओळखला जातो. हा दिवस ILO (International Labour Organization) ने २००३ मध्ये घोषित केला. याच दिवशी National Superhero Day (अमेरिका) आणि Workers’ Memorial Day (कामगार स्मृतिदिन) देखील साजरा केला जातो.
HMS Bounty बंड कधी झाले आणि त्याचे महत्त्व काय?
HMS Bounty वरील बंड २८ एप्रिल १७८९ रोजी झाले. फ्लेचर ख्रिश्चनच्या नेतृत्वाखाली नाविकांनी कॅप्टन विलियम ब्लाय यांना जहाजातून हुसकावले. कॅप्टन ब्लायच्या कठोर वर्तनामुळे हे बंड झाले असे मानले जाते. हे इतिहासातील सर्वात प्रसिद्ध सागरी बंड आहे आणि यावर “Mutiny on the Bounty” (१९३५, Academy Award विजेता) असा चित्रपटही बनला आहे.
मुहम्मद अली यांनी व्हिएतनाम सेनाभरती का नाकारली?
मुहम्मद अली यांनी २८ एप्रिल १९६७ रोजी अमेरिकन सेनाभरती नाकारली. त्यांनी धार्मिक कारणे (Islam — ते Muslim होते) आणि व्हिएतनाम युद्धाला नैतिक विरोध यांचा हवाला दिला. त्यांचे प्रसिद्ध वाक्य होते — “I ain’t got no quarrel with them Viet Cong.” या निर्णयामुळे त्यांची World Heavyweight Championship तत्काळ काढून घेण्यात आली. परंतु अमेरिकन Supreme Court ने १९७१ मध्ये त्यांची बाजू घेत निर्णय रद्द केला आणि ते पुन्हा चॅम्पियन बनले.
ऑस्कर शिंडलर कोण होते आणि त्यांचे काय महत्त्व आहे?
ऑस्कर शिंडलर (जन्म: २८ एप्रिल १९०८) हे जर्मन उद्योजक होते ज्यांनी दुसऱ्या महायुद्धात नाझी Holocaust मधून १,२०० हून अधिक ज्यू लोकांना वाचवले. त्यांनी आपल्या कारखान्यात या लोकांना “आवश्यक कामगार” म्हणून नोंदवले. त्यांच्या जीवनावर Steven Spielberg यांनी “Schindler’s List” (१९९३) हा चित्रपट बनवला ज्याला ७ Academy Awards मिळाले. इस्रायलने त्यांना “Righteous Among the Nations” हा सर्वोच्च सन्मान दिला.
Monroe Doctrine म्हणजे काय?
Monroe Doctrine हे अमेरिकेचे परराष्ट्र धोरण तत्त्व आहे जे अमेरिकेचे ५वे राष्ट्राध्यक्ष जेम्स मोनरो (जन्म: २८ एप्रिल १७५८) यांनी १८२३ मध्ये जाहीर केले. या धोरणानुसार अमेरिका खंडात कोणत्याही युरोपीय देशाने नवीन वसाहती स्थापन करण्यास किंवा हस्तक्षेप करण्यास अमेरिका विरोध करेल. “America for Americans” हे त्याचे सार आहे. हे तत्त्व आजही अमेरिकन परराष्ट्र धोरणात महत्त्वाचे स्थान राखते.
Treaty of San Francisco काय आहे?
Treaty of San Francisco (San Francisco Peace Treaty) हा दुसऱ्या महायुद्धानंतर जपान आणि ४८ मित्र राष्ट्रांमध्ये झालेला शांती करार आहे. २८ एप्रिल १९५२ रोजी तो अधिकृतपणे लागू झाला. या करारामुळे जपानवरील Allied Occupation (१९४५–१९५२) संपला आणि जपानला पूर्ण सार्वभौमत्व मिळाले. भारताने या करारावर स्वाक्षरी न करता जपानशी स्वतंत्र Indo-Japanese Peace Treaty (१९५२) केला.
जगातील पहिला अंतराळ पर्यटक कोण होता?
जगातील पहिला खाजगी अंतराळ पर्यटक डेनिस टिटो (अमेरिकन उद्योजक) होते. २८ एप्रिल २००१ रोजी ते रशियन Soyuz TM-32 द्वारे International Space Station (ISS) वर गेले. या अनुभवासाठी त्यांनी सुमारे $२ कोटी (20 million USD) मोजले आणि ISS वर ८ दिवस राहिले. या ऐतिहासिक घटनेने “Space Tourism” या नव्या उद्योगाचा पाया घातला.
